Айтарым бар

Исатай Минуаров, әлеуметтанушы:

    Бала өз болашағына өзі жауапты. Тиісінше, мамандығын өзі таңдауы керек (бала өзіне не керегін біледі. Егер барлығы жоспар бойынша болмаса, бала ата-анасын кінәлайды). Қазір нарық соны сезген болуы керек, көптеген оқу орталығы “дұрыс мамандық таңдауға көмектесеміз” деген сервис көрсетуді бастады.

   Нарықта қандай мамандықтарға сұраныстың мол екенін анықтап алыңыз. Мамандықты таңдағанда өте ұқыпты болыңыз.

  “ЖОО-ға мектептен соң бірден түсу міндетті” деген психологиядан арылу керек. Шетелде Gap year деген ұғым бар. Gap year бір жыл болуы мүмкін, екі-үш жылға созылуы мүмкін. Бұл уақытты мектепті енді бітірген түлек өзінің не қалайтынын, жасырын потенциалын барынша анықтауға, приоритеттерді дұрыс қою жағын ойлануға пайдаланады. Есесіне, мектеп бітірген бала сол уақыт аралығында есейіп, аз да болса студенттік шақта туындайтын қиындықтарға, стреске дайын болады. Ал біздегідей балаға мектеп бітірген жылы бірден университетке түсуді міндеттеу дұрыс емес.

 

Ұстаз мәртебесін бірге көтерейік!

Бізге жазылыңыз!


Республикалық "Ұстаз мәртебесі" газетіне жазылу құны                      2019жылдың І  жартыжылдығына 

Қазпочта арқылы 6 айға - 1950 теңге (қала үшін)

6 айға - 2150 теңге (аудандар үшін)

Редакция арқылы 6 айға - 1880 теңге

Редакцияға хат

Біз туралы

Редакция құрамы

 Бас редактор – Нұрлан Нұрмахан

Жауапты хатшы –

Абай Тағыберген 

Журналистер

Айдар Сайлауов 

Жүлдызай Қалиева

Абзал Жолтерек

Нұрболат Қоймағанбетов


 Байланыс телефоны:   8(7242) 20-16-19

Электронды пошта: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Фейсбуктегі парақша аккаунты: ustaz.martebesi.kz

Email:
Тақырып:
Текст:
Білім

Білім (384)

   

   "Жастарды техникалық біліммен қамту төмен деңгейде. Жұмысшы мамандығына баратын жастардың қызығушылығын арттыру керек". Бұл Үкімет басшысы Бақытжан Сағынтаевтың кезекті бір отырысында жауаптыларға қарата айтылған сөзі. Премьер тек сөзбен түйреп өткен жоқ, нақты мәліметтерді де келтірді. Айтуынша, мемлекеттік тапсырыс 75 мыңнан 100 мың орынға дейін ұлғайған. Алайда 14-24 жас аралығындағы жастарды техникалық және бейінді біліммен қамту деңгейі бар болғаны 17 процентті құраған. Ең төменгі көрсеткіш Алматы облысында - 10%, Түркістан облысында - 13,9%, Солтүстік Қазақстан облысында - 14,4% және Жамбыл облысында - 14,5%.

   Екі апта бұрын осылай деп мәлімдеген Бақытжан Сағынтаев мәселеге тереңірек мән беру керектігін айта келе, Білім және ғылым министрлігі әкімдіктермен, сондай-ақ, "Атамекен" ұлттық кәсіпкерлер палатасымен бірлесе отырып, жұмыссыз жүрген жастарды кәсіптік біліммен қысқа мерзімде, формалды емес және қосымша біліммен қамту бойынша жүйелі шаралар қабылдасын деген тапсырмасын берген еді.

  Ел премьері мамандықтарды бағытына қарай бөлуді тапсыр­ған-ды. Себебі оқу орындарында игерілетін мамандықтар кейде нарық қажеттіліктеріне сай келмей қалады. Ал, таңдау жасап қойған түлектер сұранысты ескерместен маман иесі атана береді. Осы олқылықтың орнын толтыруда жаңа тетік еңгізіп, қажетсіз мамандықтарды тізімнен алып тастау ұсынылған.

   

   Оқу жылы басталды. Алда міндеттер мен жаңа жұмыстар тұр. Еңбек де­малысынан оралған ұс­таздар жыл сайын тамыз мәсли­хатында бас қо­сады. Өткенді саралап, кет­кен кемшіліктерді са­раптап, алдыға қойған міндеттерді орындауға кіріседі. Биылғы тамыз жиынында басымдық адами капиталға бағыт­талды. Асқар Тоқма­ғамбетов атындағы мә­дениет үйінде өткен мәс­лихат білімдегі бір­қатар мәселелер мен жетіс­тік­терді ортаға сал­ды.

   Тамыз конферен­ция­сына қала әкімі Нұрлыбек Нәлібаев, облыстық мәс­лихат хатшысы Наурыз­бай Байқадамов, облыс­тық білім басқарма­сының басшысы Майра Мелдебекова, қалалық білім бөлімінің басшысы Ақарыс Нұрсейітов пен ардагер ұстаздар, мектеп директорлары мен ба­лабақша меңгерушілері түгел қатысты.

   Бұрындары Білім бас­қармасын басқарған об­лыстық мәслихат хат­шысы Наурызбай Байқадамов білім сала­сындағы жауапкершілік ең әуелі мұғалімнің мой­нында екенін және соңғы кездегі қағазбас­тылық, ата-аналардың шектен тыс шағымы білім сала­сы­на көлең­кесін түсіре­тінін ашық айтты. Мұнан өзге мұға­лімдердің жаңа білімді игеруге шақырды. 100 оқулық аясында шыққан 18 кітаптың ішкі мазмұны мен айтар ойын бүгінгі педагог­тар толық білуі керек. Себебі адами капитал­дың дамуына иек артқан уақытта балаға қажетті жаңа білімді меңгерту қажет деп есеп­тейді.

   

   Ә.Тәжібаев атындағы облыстық әмбебеп ғылыми кітапханадан "bookcafe" және коворкинг-орталығы ашылды. Бұл жалпы кітапсүйер қауым үшін қуанышты жаңалықтың бірі. Жаңа үлгіде жабдықталған арнайы кітап кафесі жастардың білім алуына, жұмыс жасауға, сондай-ақ рухани демалып, көңілді кештерді өткізуге арналған алаң десек те болады. Адамдар арасында емін-еркін, бейресми қарым-қатынас орнататын орын пікір алмасуға, белсенді жастардың бос уақытын тиімді пайдалануына үлкен мүмкіндік берері сөзсіз. Коворкинг-орталықтың негізгі мақсаты - әлеуметтік маңызы бар бастамаларды, жобаларды және бірлесе жұмыс жүргізу үшін жастардың қолжетімді жұмыс кеңістігін ұйымдастыру болып табылады. Осы орайда аталған орталықтың төрт аймаққа бөлінгенін айтқанымыз жөн. Нақтыласақ, іскерлік қатынас аймағы, бейресми кездесулер аймағы, демалыс аймағы және жеке жұмыстар жасауға арналған алаң болып бөлінген. Барлық аймақтың өзіне тән ерекшелігі мен артықшылықтары бар. Жұмыс барысындағы кездесулер мен іскерлік кездесулерді алғашқы екі аймақта талқылауға, бас қосу мақсатында жүзеге асатын іс-шараларды өткізуге бағытталады. Екіншіден, семинар, тренинг, түрлі тақырыптардағы шеберлік сағаттарды ұйымдастыруға болатын таптырмас орын.

    Ал, демалыс аймағы - жастардың бос уақытын тиімді ұйымдастыруға қолайлы жағдай жасалған. Мұнда шахмат және үстел теннисін ойнауға болады. Артықшылығы кітап пен спортты қатар алған кез келген жастағы жандар үшін тиімді болмақ. Сонымен қатар, коворкинг-орталықта жұмыс істеу үшін барлық жағдай жасалған. Ыңғайлы үстелдер, жұмыс орындарының ауқымды саны, бірлескен және жеке жұмыстарға арналған алаңдар, ақысыз Wi-Fi, жедел интернеті бар. Заманауи орталық адамға өзінің сүйікті ісімен айналысуына, жастардың бизнес, шығармашылық, оқу бағдарламалары аясындағы креативті жобаларын жарыққа шығарып, жүзеге асуына зор мүмкіндік береді.

А.Бақытұлы

 

Бейсенбі, 23 Тамыз 2018 12:28

Ұлы ұстаз есімі жаңғыртылды

| Автор: 

   

   Еліміздің даму тарихында өзіндік орны бар, халықты сауаттандыру ісіне айрықша үлесін қосқан жандар баршылық. Сондай азаматтардың қатарында елдің қоғамдық-саяси өміріне белсене араласқан, қазақ балаларының білім алуына және оларға арнап жер-жерде мектеп-интернат салу істеріне мұрындық бол­ған Қазақстандағы алғашқы ұстаздардың бірі Қасымов Ибрагим Елекейұлын айтуға болады.

    Қасымов Ибрагим (халық Ыбырай төре атаған) 1880 жылдың 13 мамырында Қызылорда облысы Қармақшы ауданы (Төрткөл ауылдық советі) Жаңажол шаруашылығына қарасты аймақта төре әулеті Елекей сұлтанның отбасында дүниеге келген. Тегі бойынша арғы атасы Кіші жүз ханы Әбілқайыр хан, онан Ералы хан, онан Бөлекей хан, онан Қасым хан, онан Елекей хан (сұлтан), онан өзі Ибрагим тарайды.

   И.Қасымов 1900 жылы Ташкент қаласындағы ұстаздар дайындайтын семинарияны тәмамдаған соң Әулие ата, қазіргі Тараз қаласына жіберіліп, сол жерде мұғалім болып оқушыларға дәріс берумен айналысады. Жұмысқа деген ынтасы, зеректігі, ұйымдас­тыру қабілеттері ескеріліп, 1903 жылы Қызылорда облысы Қармақшы ауданы орталығында 1895 жылы ашылған 2 жылдық орыс-түзем училищесіне ұстаз әрі меңгеруші болып тағайындалады. Ы.Қасымов көзі ашық, орыс тілін жақсы меңгерген, оқу-ағарту ісіне аса мән берген ұстаз болған. Жергілікті халықтың білім алуының қаншалықты маңызды екен­дігін ескеріп, мектеп салу жұмыстарын ұйымдастырады. Жергі­лікті ауқаттылардан жинаған, өзі және әулетінің қаржысын қосып 1909 жылы Қармақшыда тұңғыш мектеп-интернат ғимаратын салады. Осындай ыждағаттылықпен салынған мектеп Қармақшы ауданы орталығында қазіргі Қорқыт және Қармақшы көшелерінің қиылысқан оңтүстік батыс бұрышында ұзақ жылдар бойы тұрып, ауданның үлкен білім ошағы қызметін атқарды.

    Елбасы жалпыұлттық арман мәселесін жиі қозғайды. Елдің ел болып қалыптасуы, мемлекеттің тұтас қоғамға айналуы сол елдің дамуына өз үлесін қосатын азаматтардың жер үшін, ел үшін еткен еңбегімен өлшенеді. Әрине, Президент тоқсанның тоқырауынан бері қарай Қазақстанды қуатты мемлекетке айналдыруда салмақты стратегияларды іске асырып келеді. Келелі құжаттар қабылдап, айқын мақсаттарға құрылған бағдарламаларды бекітті. Соның бастауында «Қазақстан - 2050» Стратегиясы тұр. Бұл салмақты құжат Қазақстанның әлемдегі аса дамыған 30 мемлекеттің қатарына кіруін межелейді.

    2050 Стратегиясы өз алдына ауқымы кең 7 бағыттан, келешектің көзге көрініп тұрған 10 сын-қатерін қамтиды. 7 бағыттың әрқайсысы елдің перспективалық дамуына бағыт береді, жол нұсқайды. Әрине, қазір Стратегияда айқындал­ған міндеттердің біршамасы жүзеге асып келеді. Экономикалық саясатты жаңа арнаға бұру, қоғамдық сананы жаңғырту, бәсекеге деген қабілеттілік пен білімнің қолжетімділігін қамтамасыз ету сынды орасан міндеттер уақыт талабына сай енуде.

  Осы межелі міндеттердің салмағын саралау үшін қоғамдық пікір көшбасшыларының көзқарасын топтастырған едік.

 

 

 

     Оқушылардың мектепке толық баруын қамтамасыз етуіне Мемлекет басшысы жыл сайын көңіл бөлуде. Осы орайда республикамыздың барлық аймақтарында "Мектепке жол" акциясы өткізілуде. Акцияның мақсаты - оқумен қамтылған балаларды анықтау, аз қамтылған және көп балалы отбасынан шыққан оқушыларға, жетім балаларға және ата-ана қамқорлығынсыз қалған балаларға қолдау көрсету. Қайырымдылық акциясын жүзеге асыру аясында қалалық мәдени және демалыс паркі ұжымы және парк аумағында кәсіпкерлікпен айналысатын жанашыр жандардың қолдауымен "Мектепке жол" науқаны ұйымдастырылды. Қалалық мәдени және демалыс паркінің директоры, қалалық мәслихат депутаты Әнуар Мәуленұлы және "Айтбай" мешітінің наиб-имамы Нұрлыбек қажы салтанатты түрде жиынды ашып, сөз сөйлеп, қауымды қасиетті Құрбан айт мерекесімен құттықтады.

    Қасиетті мереке қарсаңында өткен науқан балалардың жүзіне күлкі ұялатты. Шараға аймағымыздағы №112, №253 орта мектептерінен 30-ға жуық оқушы келді. Жаңа оқу жылына қажетті заттарды үлестіріп, мектеп сөмкесі және оқу құралдарымен қамтамасыз етті. Оқу жылына жақсы көңіл-күй, жаңа қарқын, білімге деген құштарлық, асыға күткен алтын ұя мектебіне сағыныш сезімін ұялатып отырған қайырымдылық акциясы әрбір баланың бойына сенім, жігер беретіні сөзсіз. Онға жуық кәсіпкердің бала көңілі үшін жасаған жақсылығы әрбір жанды риясыз қуанышқа бөледі. Асыл арман­ға қолын созған жас балғындарға сүйеніш болған азаматтарға ата-аналар қауымы өзінің алғыстарын білдірді. Жақсылық жасау - имандылық, тәрбие мен парасаттылықтың көрінісі. "Не берсең де балаға бер, бала үшін жаса" деген қазақтың қанатты сөзінің өзінен баланың бақыты бәрінен биік екендігін байқауға болады. Олай болса, мектеп табалдырығын аттағалы жатқан балаларға сәттілік тілейміз.

Ж.Қалиева

   

     "Салам, Нью-Йорк" деген киноны көріп пе едіңіз? Көрмесеңіз уақыт бөліп, қарай салыңыз. Алып шаһар Нью-Йоркке арман қуып, білім жетілдіруге келген жас жігіт көше кезбелеріне кезі­гіп, қаржысы қолды болып, бір сәтте ақшасыз қалып, сан соғып қалады. Бейтаныс ортада еңсесін түсірмей, ебін тауып жұмыс іздейді. Жалданып жұмыс істеп, тіл сындырады. Ағылшын тілін де толық сөйлей алмайтын жас жігіттің басынан кешкен оқиға­лары көп жасқа, бүгінгі тілмен айтқанда, "мотивация" болары анық. Әңгіме, кино не мотивация хақында деп ойлап қалмаңыз. Айтпағымыз басқа.

    Қазір университет оқып жат­қан студенттердің жартысынан көбі сабақтан тыс жұмыс істеп, ақша тапқанды қолай көреді. Оқу ақысы, киер киім, ішер асқа қа­жетті қаржыны өздері өтеуге көш­кен жастардың нарық талабына бағынуы қалыпты жағдайға ұласып барады. Ақша тапқанның айыбы бар ма? Алайда, оқырмандар арасында жастайынан қызмет істеп, ақша тауып жүргендерді дұрыс бағыт деп қарамайтындары бар. Себебі оқу мен жұмысты қатар алып жүру толыққанды білім алуға кедергі келтіреді деген пікірлер де аз емес.

   Қомақты ақша табуды көздеген жастар соңғы 15-20 жыл ішінде шет ел асып, әлем елдерінде түрлі қызметтер атқарып, оқуына қажетті қар­жыны жинап, қайта елге оралуда. Әсіресе, жұмыс күшін қажет ететін Америка Құрама Штаттарына аттанып жатқан қазақ жастары көп. Ол үшін студенттер "Work and Travel" бағдарламасы арқылы белгілі мөл­шерде қаржы төлеп, Америка асып, нәпақа іздеудің жолына кіріседі.

   

    Ойыншық мәселесін көтергенде ауылға ат басын бұрмай кету әбестік болар. Қазіргі балалар немен ойнап жүр? Бұрынғылар ше? Өткенге сәл шегініс жасап, балалық шағыңызда ойын құралы ретінде не пайдаланғаныңызды ойға алып көріңізші. Ауылда қарадомалық баланың ең сүйікті ойыншығы - асық. Ал, қыз балалардың ойыншығы қолдан кестелене тігілген қуыршақ еді. Сосын сылдырмақ. Одан қалды, табиғат берген сыйдың өзі ауыл баласы үшін ойыншық болуға жарап жатты. Мысалға, бір шыбық тал ат етіп мініліп, артынша бұзау айдайтын сабау болатын. Жібектей жүні үлпілдеген, бармақтың басындай қойдың терісіне қорғасын құйып, ләңгіні де ойын баласы өзі жасап алып, керек-жарағына айналдыратын. Бәрі де таза ауада ойналып, денсаулыққа да пайдасын тигізетін. Қарапайым ойындардың өзі қазақ үшін жаттығу болып, тағылымды тәрбиемен тұтасып кететін. Тәрбие демекші, осы ойыншықтардың балаға қалай әсер ететініне және тарихына көз жүгіртіп өтелік. Себебі атыс-шабыс пен қызылды-жасылды фильмдерге құралған ойыншықтар бала санасын улап бітті. Тіпті кері әсер беріп жатқаны да жасырын емес.

   Бірде досымның үйіне қонаққа бардым. Алты жасар інісі үйін басына көтеріп ойын ойнап жүр екен. Шулы дауысынан басың мең-зең болады. Қолында ойыншық қару. Енді аузынан ақ ит кіріп, көк ит шығып жатыр. Лас сөзді жиі айтады екен. Қайдан үйренгенін қайдам әйтеуір боқтық айтқанда беті бір шімірікпейді. Сосын машина ойыншық көлігін қолынан тастамайды екен. Ағасына ол "ертең өскенде мен ГАИ болам. Сол кезде сені ұстап түрмеге жабам. Көлігіңнің артынан қуамын. Алдында "ауыл ғой бұл" деп бел­дік таққан жоқсың ғой. Сол үшін жазалаймын",- деп айтып жатыр екен. Ал, ағасы ол сөздерге мән беріп тұрған да жоқ. Бірақ, бұл алты жасар баланың әңгімесі. Дегенмен сол сөздер менің ойымда сақталып қалыпты. Ойыншықтың әсері деген осы шығар, бәлкім?

   

   Газеттің өткен санында бір баланы оқуға дайындау үшін қанша қаражат керек екенін айттық. Оқушыға қажетті құрал-жабдықтан бастап, киім-кешектің нарықтағы бағаларын салыстырдық. Орта есеппен бір балаға кететін шығынды есептеп шықтық. Дәл осы материалдан кейін оқырман арасында мектеп формасына қатысты әңгімелер жиі айтыла бастады. Тіпті "Facebook" әлеуметтік желісінде ата-аналар атынан мектеп формасының ала-құлалығы жайында әңгімелер өрттей лаулап кетті. Соның бірі Қызылорда қаласындағы №264 мектеп-лицейге қатысты өрбіді. Ата-аналардың уәждері мы­нада. Биыл мектеп басшылығы білім ошағының түрлі білім же­тістіктерге әрі үздік мектеп қатарынан көрінгеннен кейін оқу­шылардың мектеп формасына өзгеріс енгізуді құп көріпті. Осы­лайша, балаларға жаңа оқу жылынан бастап қосымша күлгін түсті кеудеше кию ұсынылған. Алайда, ата-аналар "жыл сайын форма ауыстырудың қаншалықты қажеті бар, онсыз да мектеп формасы жылдан-жылға қымбаттап барады" дейді. Білім саласы төңірегінде сауалдарға қатысты мәселенің мән-жайына үңіліп көрдік.

   Негізінде, 2016 жылдан бастап ҚР Бі­лім және ғылым министрлігі барлық қазақстандық оқушыларға арналған бірыңғай стандарт енгізуді қолға алған-ды. Алайда, министрлік "ол ретте оқушы формасын әрбір мектеп ата-аналардың келісімі негізінде өздері белгілеуі керек" деген талап шығарған. Соның бірі оқушы формасы классикалық үлгіде қара не көк түсті форма болуы қажет. Ал, эмблемалар тағу әр мектептің ерекшелігін аңғарту үшін жасалады. Солайына солай. Бірақ, бала асырап отырған ата-ана мектеп формасының біркелі болғанын қалайды. Әрі бір жылда алынған форма келесі жылға жарамай, қайта алуға тура келеді дейді олар.

        Өңірде жастар мәселесі күн тәртібінен түскен емес. Жастар саясаты және жастарды жұмыспен қамту мәселесіне жергілікті билік көңіл аударып отыр. Статистикалық мәліметтерге сүйенетін болсақ, өңіріміздегі халықтың 24 %-ын жастар құрайды. Байқоңырдағы жастарды қосып есептегенде, облыста 14 пен 29 жас аралығында 190101 азамат тіркелген. Облыстағы жастармен жұмыс жасайтын 9 ресурстық орталықта 100-ден аса адам қызмет етуде.

   Сонымен қатар, тұрмысы төмен отбасынан шыққан, күндізгі бөлімде білім алатын 3533 студентке қоғамдық көлікте жеңілдікпен жүруге облыстық бюджеттен 109 млн. 70 мың теңге қаржы бөлінген.

   Жастарды жұмыспен қамтуда жастар саясаты мәселесінің негізгі басым бағыттарының бірі - аймақта жастар жұмыссыздығын азайту. Бұл мақсатта Жастар ресурстық орталығы жанынан құрылған "Рекрутинг" орталығы  жекеленген 20-дан астам кәсіпорынмен тығыз байланыста.

   Өткен жылы 316 жұмыссыз жас құрылысшылар жасағының құрамына тартылса (12-сі жазасын өтеп шыққандар, 4-еуі жазасын шартты өтеушілер, 13-і балалар үйінің түлегі, 287-сі жұмыссыз жастар), қазіргі таңда құрылыс жасағына 47 жас жұмысқа шақыртылып отыр. Жыл көлемінде 300 жасты жұмыспен қамту жоспарда екен. Сонымен қоса жазғы маусымда "Жасыл ел" жобасы аясында 1035 жасты көркейту-көгалдандыру жұмыстарына тартатын болады. Бұл - жастар үшін үлкен қолдау.

А.ЖОЛТЕРЕК

 

Сайт бойынша іздеу

Сауалнама

Күнтізбе

« Қараша 2018 »
Дс Сс Ср Бс Жм Сб Жк
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30    

Серіктестер

 

Бұлтты

2°C

Қызылорда

Бұлтты

Құрғақ 93%

Жел 1.61 km/h

  • 5 Нбр 2015

    AM Fog/PM Clouds 6°C 0°C

  • 6 Нбр 2015

    AM Clouds/PM Sun 7°C 3°C