Газеттің ПДФ нұсқасы

Ұстаз мәртебесін бірге көтерейік!

Бізге жазылыңыз!


Республикалық "Ұстаз мәртебесі" газетіне жазылу құны

Қазпочта арқылы 6 айға - 1680 теңге(қала үшін)

6 айға - 1800 теңге (аудандар үшін)

Редакция арқылы 6 айға - 1560 теңге

Редакцияға хат

Email:
Тақырып:
Текст:
Дидар

Дидар (46)

Бейсенбі, 19 Қазан 2017 10:58

Еркін елдегі ерекше Еуропа

| Автор: 

Астанасы  -  Амстердам

Жерінің көлемі - 41 543 км2 (әлем бойынша 131 орын)

Халқының саны  - 17 061 415

Билік түрі - конституциялық монархия

Тілі - нидерланд, ағылшын, француз

Ірі қалалары - Амстердам, Роттердам, Гаага

 

    Көздің жауын алатын қызғалдақтар, сан түрлі ірімшік, салқын сыра. Бұл Еуропадағы еркін елдердің көшін бастайтын Нидерланд Король­дігінің басты байлығы. Тоқымдай жерді алып жатқан өркениетті елдің халқы Нидерланды патшалығын "Еуропаның ер­теңіне" балайды. Себебі алдағы 10-20 жылда кәрі құрлық елдерінің келешегі қандай болады деген сұраққа осы Ни­дер­ланды жауап бере ала­ды. "Алуан түрлі әлем" айдарының бұл жол­ғы сапары технологиясы төрге шыққан, өн­дірісі өркендеген, дамыған елдің бірі - Голлан­дияға ат басын бұрады.

   Нидерланд немесе Голландия - Еуропаның батыс бөлігінде орын тепкен, Бельгия, Германия елдерімен шектесіп жатқан шағын ғана мемлекет. Өмір сүру деңгейі өзге елдерге қарағанда әлдеқайда жоғары Голландияның табысын арт­тырып отырған қызғалдақ гүлдері деседі. Алқы­зыл гүлдерді арнайы алдырып, сыртқы экспорт­қа шығаратын голландтықтардың гүлдерден түсетін табысы халықтың экономикалық қуа­тын арттырады. Жылына 2 миллиардтан астам қызғалдақ түйнектерін өзге елдерге саудалайды. Негізі Нидерланд эскпортқа өнім өндіруден алдына жан салмайды. Тіпті жылына әрбір адам 74 литр сыра ішеді деген деректер кездеседі. Сондай-ақ, еуропалықтар кофе іш­кенді қатты қалайды. Мұнда жылына әрбір тұрғын 140 литр кофе іше­ді екен.

   Нидерланд тарихы тым әріде. Алғашында б.з.б. 1-мыңжылдықтың екінші жартысында кельт тайпалары қоныс теуіп, мекендеген. Ел аумағындағы жердің біраз бөлігі римдіктердің қол астына өтеді. Осы кезеңде Нидерландтың оңтүстік бөлігін франктер, солтүстігін фриздер, шығысын сакстер басып алады. Кейіннен ұсақ бөліктерге бөлініп барып, 16 ғасырда Бельгия, Люксембург, Франция, Испанияның құрамына өтіп кетеді. Алайда ел ішін­­дегі революциялардың ықпалынан, испан үс­темдігінен азаттық алған жерлерде Біріккен провинциялар құрылады. Тек 1813 жылға дейін Нидерланд жерін басып алып, араға екі жыл салып Бельгиямен біріктіріліп, Нидерланд корольдігі құрылады. Уақыт ағымымен жылжыған кезең бү­гін бар дүниені жоққа шы­ғарады. Екінші дү­ние­жүзілік соғыс кезінде Нидерланд халқын немістер басып алады. 1989 жылдан бастап билік хрис­тиан-демократиялық партия мен Еңбек пар­тиясынан құрылған коалициялық үкімет қо­лына көшеді.

   Бұл Еуропа! Еркіндіктің лебі ескен, мәдениет пен стильдің өзіндік аурасы сабақтасқан кәрі құрлық елдері көпке осындай атрибуттарымен белгілі. Өркениетке ертерек мойын созған дәл осы Еуропаның қақпасы Бельгиядан бастау алады. Себебі ел аузында Бельгия Еуропаның алтын қақпасы аталып кеткен. Бір кездері дамыған елдің көшін бастап, дүйім жұртқа өзіндік мәдениетімен танылған шағын елдің шартарапта алатын орны ерек. "Алуан түрлі әлем" айдары Еуропа елдеріне із басады. Алғашқы аялдама - Бельгия.

   Бельгия Корольдігі - Батыс Еуропада орын тепкен, оңтүстігінде Франция, шығысында Алмания және Люксембург, солтүстігінде Нидерланд, батыста Солтүстік теңізбен шектесетін кішігірім ел. Еуропа елдерінің маңызды мәселелерін шешетін, түйін шығаратын ЕуроОдақ пен НАТО-ның мүшесі.

   Бельгия жерінде екі ұлттың валлондар мен фламандардың мәде­ние­ті қабысқан. Сол себептен де бұл елде көптілді, алуан түрлі көзқарастарды айқын аңғаруға болады. Тарихы да өз алдына бір тақырып. Сонда да, қысқа қайыра кетейік, Бельгияда ерте кезден белг тайпалары өмір сүрген деседі. Кейіннен сол тайпаларды Рим империясы басып алып, жаңадан провинция құрады. Бельгия жеріне көз тіккен герман тайпалары көшіп келіп, орнығады. Осылайша, Бельгия бірнеше уақытқа дейін Франк мемлекетінің құрамында болып, тек 16 ғасырда ғана Еуропаның бірқатар мемлекеттерімен бірігіп Солтүстік Францияның бір бөлігі саналып, Нидерланд атауына ие болады. Бертін келе, Бельгия испандардың қол астына өтіп, испан билігінің ықпалымен жүреді. Әйтсе де, бұл көпке ұзамайды. Елде өнеркәсіптің тамырына қан жүгіріп, елдің біраз бөлігі Нидерланд корольдігіне бірігеді. Ел ішіндегі соғыстардан кейін 1831 жылы Бельгия басыбайлы отарлық санадан айырылып, тәуелсіздігін алады.

   Қыркүйек айының 11-13-і аралығында Шығыс Қазақстан облысы, Семей қаласы, Абай ауданында жалпы білім беру ұйымдарының оқушылары арасында Абай және Шәкәрім шығармаларын насихаттау, жас ұрпақтың шығарма­шылық қабілеттерін, эстетикалық талғамдарын, тұлғалық сезім мәдениетін да­мыту мақсатында XVIII республикалық Абай оқулары өткізілді. Байқауда елі­міздің әр өңірінен 90-ға жуық оқушы бақ сынады.

   Расында, бала санасында әдебиетке деген құш­тар­лық­ты бүгіннен бастап қалыптастыру керек. Оның үсті­не, өскелең ұрпақты Абай Құнанбайұлының мұраларына қызықтыру, поэзияға баулу кезек күттіретін мәселе емес. Мұны облыстың әр ауданынан келген үміткерлер де жете түсінсе керек, олар бойындағы барлық өнерлерін ортаға салып, қазыларға өздерінің осал еместігін дәлелдеуге ты­рысты. Байқауға қатысушыларға Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті қазақ филологиясы факультетінің деканы, филология ғылым­да­рының докторы, профессор Айбар Қабекенұлы Қады­ров төрелік етті. Байқауды ашқан басқарма басшысы Талғат Шәкенұлы: "Абай әлемі бізді жеті түнде адас­тыр­мас темірқазық іспетті. Соған қарап тірлігіміздің дұрыс-бұ­рысын сараптай аламыз. Өз халқын өсіп, өркендесін дей­тін әр азамат әуелі Абайды оқысын, Абайға құлақ ас­­сын деген Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың сөзін жан жүре­гі­мен түйсінген азаматтар қатары жыл сайын Абай оқу­ла­рына қатысқан саналы ұрпақпен толығып келеді" деген пікір білдірді.

   Абай оқулары төрт бөлім бойынша сарапқа салынды. Айтар болсақ, оқушылар "Өлең-сөздің патшасы, сөз сара­сы" атауымен Абай және Шәкәрім шығармаларын жатқа оқыса, "Көңілім әнді ұғады" аталыммен Абай әндері мен күй­лерін орындады. Ал, "Жүйріктен жүйрік озар жа­рысқанда" атты жас дарындар байқауы бойынша оқу­шы­лар өз шығармаларымен сынға түссе, "Ұлылар әлемі" бай­қауында оқушылар берілген тақырыпқа эссе жазды.

Бейсенбі, 05 Қазан 2017 06:20

ЕУРОПАҒА ЕЛІКТЕЙТІН ЕЛ

| Автор: 

       "Алуан түрлі" әлем айдары арқылы жер-жаһандағы елдердің тыныс-тіршілігін оқырманға таныстырып келеміз. Жиырмаға жуық мемлекетттің әлем алдындағы орнын, адамзат дамуындағы жолын айтуға ты­рыс­тық. Оңтүстік-батыс Азия елдерінің соңын Армениямен аяқтауды жөн санадық. Аста-төк байлығы жоқ, кішігірім мемлекеттің өркениетте ойып алар орны бар.

    Армения Кавказдың оңтүстігін­де орын тепкен, Грузия, Түркия, Иран, Әзербайжан елдері қоршап жатқан шағын ел. Айдай әлемге тамырлы тарихымен, мыңжылдық мәдени мұраларымен де таныс. Ел ішінде христиан дінінің ықпалы жүріп, христиандар елі деп аталған бір кездері. Елдің тарихы тым әріде. Белгілісі, орта ғасырларда Армения сауда мен өнер орталықтарының ор­дасы саналады. Дегенмен, мұн­дай қызу тірлікті көре алмаған көр­ші мемлекеттер Арменияға көз алар­тып, басып алуды мақсат етеді. Солай да болды. Елдің оңтүстік бө­лігі Византия иелігіне өтсе, кейін­нен мемлекетті Түркия мен Иран бө­ліп алады. Уақыт өте келе Арменияның шығысы Ресей империя­сының құрамына өтіп кетеді. Саяси өзгерістер мен ықпалды мемлекеттердің шешімімен Армения КСРО құрамына одақтық республика ретінде кіреді. Тек 1991 жылы ғана тәуелсіздігін алып, еркін қимылдай бастайды.

   Армения мұнай мен газдың игі­лі­гін көріп отырған жоқ. Тиі­сінше, қа­зынаға құйылатын қаржының көлемі де айтарлықтай емес. Бұл экономиканың тұрақсыздығына, халықтың жұмыссыздығына алып келді. Есесіне, радиотехника мен электротехника салалары жақсы дамыған. Армяндар ауыл шаруашылығы бағытында жеміс өсірудің жолын жақсы біледі. Табыстың бір бө­лігі де осы салалардан түседі.

   Ереван - Арменияның 12-ші астанасы. Елдің мәдени тынысын ашып тұрған қала. Сырттан келушілерді де өзіне баурап алатын тарихи шаһар. Мұнда жаз айларында шаруа қызады. Туристер үшін таптырмас мекен, ашық аспан астындағы кө­ңіл­ді кештер жиһанкездерді осында жи­найды. Таулы жер болғандықтан, жергілікті жұрт қысқы туризмнен тең­ге құрап отыр. Татев монастры, Норванк, Агарцин, Ахпат, Гегард, Грани храмы сынды басты байлық саналатын орындар алыстан келу­ші­лерді өзіне тартады. Туристер жиі табан тірейтін жердің бірі - Арарат тауы. Қазір бұл тау түріктердің қарамағында. Солай бола тұра армяндар бұл тау­ды өздерінікі сезінеді.

Бейсенбі, 28 Қыркүйек 2017 03:09

БАЙЛЫҚҚА БАСТАҒАН БАХРЕЙН

| Автор: 

Астанасы - Манама

Жерінің көлемі - 766 км2 (әлем елдері арасында 184 орын)

Халқының саны - 1 435 821

Билік түрі - конституциялық монархия

Тілі - араб, ағылшын, парсы, урду

Ақша бірлігі - Бахрейн динары

   

     Оңтүстік-батыс Азияда кезінде отар ел ретінде күштінің қол астында күн кешіп, көлеңкесінде қалып келген елдер аз емес. Мұнайы ар­қы­лы мол байлыққа кенеліп, аузы аққа жеткен мұсылман елдерінің кешегісі бұлыңғыр болса да, бүгіні берекелі. Алайда, сол қиындықта көрген құйқасының дәм тоқтықта ұмытпай, өткенін еске алып отыратын мұсылман елдері санаулы. Соның бірі - Бахрейн әмірлігі. Бір сәтте Бахрейн десе, еске ештене түспеуі мүмкін. Батыс Азиядағы мұнай ар­қылы күн көріп отырған шағын мемлекеттің әлемдік өркениеттен өз орнын табуы бұл елдің оқшау ел екенінен емес, мәдениеті мен менталитетінде жат­қан сынайлы. "Алуан түрлі әлем" айдары Бахрейн әмірлігіне ат басын бұрады.

   Бахрейн - Сауд Арабиясына жақын орналасқан шағын аралдары бар мем­лекет. Бахрейн Сасани билігі тұсында Иранның құрамына енген кішігірім ел. Кейіннен Бахрейн жеріне португалдықтардың көзі түседі. Бірақ та бұл ел Иранның біразға дейін бақылауында болады. Ирандықтардың он төртінші облысы аталып кеткен Бахрейн кейін келе Парсы шығанағындағы дербес ел ретінде танылады. Бахрейн жұртының 20 пайызын осы елде көнеден ірге көтерген ирандықтар мен араб емес азаматтар қоныстанған. Елде мұнай көзі табылған бетте елге АҚШ капиталы ене бастайды. Уақыт өте келе сая­сат­тың ықпалымен Бахрейн әмірлігі ағыл­шындардың отарына айналады. Ұлыбритания билігі екінші дүние­жү­зілік соғыс жылдарында әскери күш ұс­тап, ел астанасы Манама қаласын Пар­­сы шығанағындағы Британ әкім­ші­­лігінің резиденциясы есебінде пай­да­­ла­нады. Отар елдің үстемдігін Бахрейн жұрты араб халықтарының ұлт-азат­тық қозғалысы нәтижесінде 1971 жылы Бахрейін тәуелсіздігіне қол жеткізеді.

   Мұсылман елдері арасында Бахрейн экономикасы ең еркін экономика саналады. Әрі араб елдері ішінен ірі қаржылық орталығы ретінде көпке таныс. Бұл елді ірі Ислам банкингінің орталығы деп те атайды. Шағын мемлекет мұнай мен табиғи газ арқылы жан санын асырап отыр. Керісінше, ауыл шаруашылығы айтарлықтай дамымаған. Сол себепті қажетті азық-түліктің біраз бөлігін сырттан алдырады.

Сәрсенбі, 20 Қыркүйек 2017 05:09

ИМАН ИІЛГЕН ИРАН

| Автор: 

Астанасы - Тегеран

Жерінің көлемі -1648 000 км2

Халқының саны - 81 332 140

Тұрғындары - ирандықтар,  әзербайжандар, арабтар мен еврейлер, түрікмендер

Басқару түрі - исламдық республика

Ақша бірлігі - Иран риалы 

        Иран. Әдетте, бұл ел туралы айтқанда көнеден керуен тартқан ескі парсы шығармаларының жауһарлары еске түседі. Шығыстың жұлдыздары саналатын Фирдоуси мен Рудаки, Хафиз бен һаям, Сағдидың табаны тиген, тарихы тұнық, кілем тоқу мен мата шығарудан көш бастайтын, кино саласында өзіндік қолтаңбасы бар Иран Республикасы көпке осындай байлығымен етене таныс. "Алуан түрлі әлем" айдары Оңтүстік-батыс Азиядағы құшағына бірнеше ұлттың жүрегін сыйғызған Иран Республикасына аялдайды.

   Иран географиялық орналасу жағынан қос ел Қытай мен Үндістан елін қолтықтай жат­қан, солтүстігінде Каспий теңізі немесе Мазендеран аймағы, оңтүстігінде Парсы және Оман шығанағы, батысында Иракпен, Түркиямен, солтүстігінде Әзірбайжанмен, Түркіменстанмен, шығысында Ауғанстанмен, Пәкстанмен шектесіп жатыр.

    Иран тарихына көз жіберсеңіз, көптеген деректерге, сол кез­дегі елдердің ахуалын біле аласыз. Тарихтан белгілісі, Иран жеріне адамзат тым ерте аяқ са­ла бастаған. Біздің заманы­мыз­дан бұрын 3-мыңжылдықтарда Иранның оңтүстік-батысында алғашқы мемлекеттер ірге қадай бастайды. Кейіннен Орталық Азияның арий тайпалары қара жерді мекен етіп келеді. Сон­дық­тан кейбір зерттеушілер Иранды арийлердің жері деп санайды. Арғы-бергі тарихтан сыр шерту үшін бөлек тақырып қоз­ғау керек. Біз тек Иранның не­гізгі тарихына тоқталсақ. Талай елдің қатулы қабағын көр­­ген Иран халқы өз ұстанымынан таймай, ішкі дербестігін сақ­тап қала алады. ХІХ ғасырдың аяғында Иран Еуропа мемлекеттерінің жартылай қол астына өтеді. Иран жерінің солтүс­тігіне Ресей, оңтүстігіне Ұлы­б­ри­тания ықпалын жүргізді. Әйт­се де, отар елге айналдыруды мақсат тұтқан ағылшындар Иранды толықтай жаулап алады. Алайда, ел ішінде ағылшын үстемдігіне қарсы толқулар көпке дейін жүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Иран КСРО және Ұлы­британия мемлкеттерімен одақ­тас­тық келісімге келеді. Кейіннен ел ішінде соғыстар жүреді, Иран экономикасы тұралап қалады. Әйткенмен 1979 жылға дейін Иран халқы еркіндікті сезіне алмады. Тек 1979 жылы Имам Хомейнидің табандылығы арқылы тәуелсіздікке қол жеткізеді. Алайда Иранның республика болып қалануы көптеген елдерге ұнай қой­мады. Мұнан кейін де елде иран-ирак соғысы өрбіп, халықтың жағдайы нашарлайды. Жалпы Иран тарихы бізге осылай жетті.

       Қай кезеңге көз жүгіртсек те отбасы үшін де, Отан үшін де бала тәрбиесі маңызды орын алатын мәселе екенін байқаймыз. Жер шарын мекендеген қанша адам болса, сонша мінез-құлық бар және әр елдің тәрбиеге қоятын талабы да түрлі. Газетіміздің әр санында біз бала тәрбиесі, отбасындағы бала мен ата-ана арасындағы қарым-қатынасы жайлы сөз етіп келеміз. Ал, бүгінгі нөмірімізде қозғайтын тақырыбымыз econet.ru сайтында жарияланған мәліметтер негізінде өтпелі кезеңдегі жасөспірімдер жайлы болмақ.

   Отбасындағы бала тәрбиесінде ата-аналар үшін ең сыналатын, шыңдалатын шағы ол баласының өтпелі кезеңдегі жасы. Иә, көпшілік білетіндей, дәл осы жаста әр ата-ана өз баласын жаңа қырынан тани бастайды. Егер жасөспірім жасқа келгенде бала шашының түсін өзгертуге құмартып, бейәдеп бағыттағы әуендерге әуестеніп, сөздерін ересектер түсіне алмайтын тілде бұрмаласа және осылайша өз ата-анасынан бірте-бірте алшақтай түссе - демек баланың өзіндік жеке әлемі қалыптасқан. Иә, ол мекен етіп жатқан ғаламшарды да Жер деп айтамыз, алайда оның өзгелер тыныстай алмайтын өз атмосферасы бар.

    Жасөспірімдерге өзінің сол ортасында демалған ұнайды. Ол өмір сүру үшін кәнігі оттегіне қаншалықты мұқтаж болса, жаңа ортасына да көзқарасы дәл солай. Мұндайда көпшілік ата-ана мен ұстаздары баланы дереу сол ортадан құтқарып алып, өз орнына қоямын деп асығыс әрекеттерге барады. Алайда бұл мәселені шешудің дұрыс жолы дей алмаймыз.

Сейсенбі, 12 Қыркүйек 2017 05:56

АЗИЯНЫҢ ШВЕЙЦАРИЯСЫ

| Автор: 

Астанасы - Бейрут

Жерінің көлемі - 10452 км 2

(әлем бойынша 161 орын)

Халқының саны - 6 665 520

Тұрғындары - арабтар, армяндар, гректер мен түріктер

Басқару түрі - Парламенттік республика

Ақша бірлігі - Ливандық фунт

   

    Жүрмеген жердің бәрі қиын, көрмеген елдің бәрі қызық. Дүниенің төрт бұрышында сырын ішіне бүккен, өз алдына тарихы, өзіне тән мәдениеті мен өнері бар мемлекеттер аз емес. Жер-жаһанды аралап, талай жерге табаны тиген саяхатшыларды өткеннен өнеге алып, көне мұраларымен мақтанып, сырттан келушілерді өзіне тартатын елдер қызықтырады, ендігі бірін жұдырықтай жерге жұмақ орнатып отырған елдердің тіршілігі баурайды. "Алуан түрлі әлем" айдарының бұл жолғы сапары Батыс Азия елдері арасында тә­уелсіздігін ерте алған, жұрт жадында "Азиядағы Швейцария" атанып кеткен Ливан Республикасына арналады.

  Ливан - Жерорта теңізінің шығыс жағалауындағы шағын мемлекет. Шығысы мен солтүстігінде Сириямен, оң­түс­­­тігінде Израильмен шектеседі. Әлем картасына көз жүгіртсеңіз, Ливанды бірден таба алмайсыз. Жерорта теңізіне бойлай жатқан кішігірім араб елдерінің бірі. Әлбетте, елдің ел болып, ірге қадап, ту көтерген уақытын айту үшін өткен тарихқа көз жүргірту ке­рек. Ливан Республикасы аяғын тік­теп, өз қолы өзіне жетем дегенше та­лай елден теперіш көрді, талай елдің қол астында болды. Біздің заманы­мыз­­дан бұрын 4-мыңжылдықта Ливан ау­мағында финикиялық қалалар болған деседі. Рим империясының құрамына енем дегенше әртүрлі мемле­кеттер­дің айдауымен жүрді. Кейінгі уақытта Ливан жерін арабтар басып алады. Мұ­нан кейін, Крест жорықтары жүріп, хрис­­­тиан үстемдігі ықпалына ұшырап, ақы­рында 16 ғасырға дейін мәм­лүк­тер­дің қолына өтеді. Алайда египет мәм­­лүктері Ливан жерін уы­сында ұс­тап тұра алмайды. 1516 жылы түріктің сұл­таны Селим І Ливан жерін жаулап ала­ды деген деректер көзге шалынады. Осылайша түрік басшысы жерді Осман сұлтандығына қосуды жөн көреді.

Сейсенбі, 05 Қыркүйек 2017 09:25

Мұнайлы магнаттардың мекені

| Автор: 

Астанасы  - Эль-Кувейт

Халқының саны - 2 700 000

Жерінің көлемі - 17818 км 2

Билік түрі - дуалдық монархия

Тұрғындары - кувейт

арабтары, пәкістандықтар мен ирандықтар

Мемлекеттік тілі - араб,

ағылшын тілдері

Ақша бірлігі - кувейт динары

   

    Қазірде әлем елдерінің белді ғалымдары мен экономистері табиғи ресурстардың түбінде сарқылып қалатынын, жер астындағы байлықтың түгесілетінін айтып, баламалы қуат көздеріне көшетін уақыт келгенін жиі сөз етіп жүр. Қара алтынға қарап күн кешіп отырған елдер үшін бұл басқаша қимылдау қажеттігін сезіндіріп тұр. Алайда жерінен бірнеше ұрпаққа жететін байлық, яғни көмбеге толы мұнайы бар елдер әлі де бұл мәселеге бас қатырғысы жоқ. Соның бірі әлемдегі байлығы жөнінен үздік жетіліктің тізімін бастап тұрғанКувейт мемлекеті. "Алуан түрлі әлем" айдары Батыс Азиядағы елдердің өткені мен бүгінін, ел мен жердің тарихын сөз етуді жалғастырады. Бұл жолы арабтардың мекені саналатын Кувейт елі қаламға арқау болды.

     Кувейт - 10-нан астам аралдары бар шағын ғана өз алдына ел болып отырған мемлекет. Солтүстігі мен батысында Иракпен, оңтүстігінде Сауд Арабиясымен шектесіп жатыр. Кувейттің тарихын сөз еткенде жергілікті жұрттың ірге қадап, қоныс тепкен уақыты туралы бірнеше нұсқаларды оқи­сыз. 18 ғасырдың соңына қа­рай Кувейтте бар-жоғы 13 мың халық мекен еткен деген дерек бар. Елдің саяси сахнадағы өмірі Батыс Азиядағы бірқатар елдердің тарихына ұқсас. 634 жылы Халид бин Уәлид қолбасшылық еткен Ислам әскері елді Ислам мемлекетінің қарамағына қосады. Бұл тұста ат төбеліндей халық қоныстанған кезең. Сондықтан Кувейт жерінің аса маңызы жоқ-тын. Тағы бір ақпарат Кувейт жеріне португалдықтардың келіп қосылуы. Десе де, португалдар астыртын саясатын жүргізе алмайды. Ал, 1756 жылы Утуб тайпасынан шыққан Сабах әулеті Кувейт қаласына келіп орналасады да, мұн­да үстемдік құрады. Бүгінгі Ку­вейт шейхтары осы әулеттен шыққан деседі. Арада тура 10 жыл өткеннен кейін Кувейттің сауда-саттық орталығы дамып, халық саны артады. 1805 жылы елге ағылшындар ағыла бастайды. Әйтсе де Кувейт Осман им­периясымен алыс-беріс, барыс-келіске келіп, күштінің кө­мегіне жүгінеді. Мұны се­зін­ген ағылшындар ал­ған бағытын кері бұрып, елден ығыса береді. Жарты ғасырға жуық уақыт ішінде Кувейт Осман им­­пе­рия­сының қол астына өте­­ді. Дегенмен бұл көпке ұзамайды. 1944 жылы Кувейт хал­қы ағылшындардың қарамағына топтасып кетеді. 17 жыл ағыл­шындардың қас-қабағына қараған Кувейт 1961 жылы өз тәуелсіздігіне қолы жетеді. Егемендігін алғаннан кейін қа­ра алтынға кенелген Кувейт­тің тұр­мысына қан жүгіреді. Мұнайдан құйылып жат­қан қо­мақты қаржыны билік зәу­лім ғимараттар, ірі кәсіпорындар салуға күш салады. Бі­рақ гүлдену жолына түс­кен Кувейт жері бір сәтте күл-талқан болудың аз-ақ алдында қалады. Оған себеп Кувейт пен Иран арасындағы соғыс отының ушығуы. Қаншама адамдардың қаны төгіліп, ірі нысандар құрдымға кетеді. Мұның бәрі өткен тарихтың еншісінде қал­ды. Қазіргі Кувейт мұ­най арқылы жедел дамып, жоқ-жітікті бір сәтте түгендеп алды.

Сейсенбі, 29 Тамыз 2017 09:17

ҚОС МӘДЕНИЕТ ГҮЛДЕНГЕН ЕЛ

| Автор: 

Астанасы - Никосия

Жерінің көлемі - 9250  км2

Халқының саны - 1 187 575

Тұрғындары  - түріктер,

орыстар, ағылшындар

Билік түрі - унитарлы президенттік,

конституциялық республика

Ақша бірлігі - евро, кипрлік фунт

 

        Жер-жаһанда 193 мемлекет, 3500-дей ұлт өмір сүреді. Сол шетсіз-шексіз дүниенің бұрышында тырмысып тірлік етіп, өз алдына ел болып, көпке танылып жүрген мемлекеттер бар. Алақандай жерді әлемге танытып отырған Оңтүстік-батыс Азиядағы Кипр Республикасы көпке алыстан менмұндалайды. Түріктер мен грузиндердің тіршілігі қабысқан Кипрдің туристік әлеуеті әлдеқайда жоғары. Әсіресе, қыркүйек айы жақындап, күн көзі кете бастаған уақытта Кипрге тіке тартатын туристер көп. "Алуан түрлі әлем" айдары бағалы тастар мен қымбат шарапты өндіретін ел Кипрге аялдайды.

   Ең әуелі картадан баста­йық. Кипр - Жерорта теңі-зінің шығыс бөлігінде Кипр аралында құрылған мемлекет. Географиялық орналасу жағынан Кипр көптеген мемлекеттерге тиімді саясат ұсына ал­ды. Себебі жері Таяу және Ор­та Шығысқа, Солтүстік-Шығыс Африкаға баратын теңіз бен әуе жолдарын теуіп жатыр. Тарихына үнілсеңіз, біраз мәліметке қанығасыз. Дербес ел атанамын дегенше бірнеше елдердің ашса алақанында, жұмса жұдырығында болды. Тереңірек қазсақ, Кипр аралы бір кездері Рим, Византия им­периялары мен Венецияға бағынышты болғанын тарихи мәліметтер растайды. Мұнымен қоса Кипр халқы табаны күректей 400 жыл Осман сұлтандығының қол астында күн кешті. Тек 1878 жылдан бас­тап Ұлыбританияның кө­лең­кесінде күн көріп, елдің отарына айналды. Саяси үстемдік орнағанның салдары болар, Кипр 1960 жылға дейін тәуелсіздігін жариялай алмайды. Отар елдің езгісіне түскендіктен шығар, Ұлыбритания билігі Кипрдің біраз бөлігін әскери база ретінде пайдаланып, саяси ықпалдарын жүр­гізді. 1974 жылы түріктер ел­дің солтүстігін басып алып, содан бері Сол­түстік Кипр жеріне түріктер қоныстанды. Алайда Кипрге Түркия мен Грузия билігін жүр­гізе алмады. Қос елдің топ­тары арасында қарама-қайшылық оты маздап, гректер Кипрді өз жеріне қосуға әрекет жасады. Қарсы тарапқа түріктер де қарап қалмай, қайтарма жа­уап ретінде аралға әскер кіргізіп, жердің жарты бөлігін өзіне қаратып алады. Осылайша Кипр Республикасы ресми екі аймаққа бөлініп тынды. Бірақ оңтүстік және солтүстік Кипр­дің астанасы - Никосия қаласы. Қаланың ортасында жүріп кедендік сызыққа тап боласыз. Ескеретіні, түріктер тұратын Сол­түстік Кипрге бөлек виза, гректер қоныстанған Оңтүстік Кипрге арнайы визамен кіреді.

Page 1 of 4

Сайт бойынша іздеу

Сауалнама

Күнтізбе

« Қазан 2017 »
Дс Сс Ср Бс Жм Сб Жк
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Серіктестер