Газеттің ПДФ нұсқасы

Ұстаз мәртебесін бірге көтерейік!

Бізге жазылыңыз!


Республикалық "Ұстаз мәртебесі" газетіне жазылу құны

Қазпочта арқылы 6 айға - 1680 теңге(қала үшін)

6 айға - 1800 теңге (аудандар үшін)

Редакция арқылы 6 айға - 1560 теңге

Редакцияға хат

Email:
Тақырып:
Текст:
Дидар

Дидар (54)

Сәрсенбі, 13 Желтоқсан 2017 03:13

Польша

| Автор: 

        Сөмке асынып жолға шығатын жиһанкездер ең бірінші кезде уақыт пен ақшаға мән береді. Ақшасы бар болғанымен, аз уақытқа аялдауға келген саяхатшылар дүниенің қызықтарын толық көре алмайды. Ал, уақыты көп, қаржысы аз туристер көрікті жерлерді көруге қолы жете бермейді. Сондықтан да дүние кезген туристер осы екі жағдайды назарға алады. Қазір кез келгеннің қолында қаржысы болса тұтас әлемді аралап, қор жинап қайтуға мүмкіндігі бар. Бірақ, жер шарында шекарадан оңай өтіп кете алмайтын елдер бар. Еуропа елдерінің ішінде Польшаны да сол қатардан көруге болады.

АстанасыВаршава

Халқының саны - 38 637 382

Жерінің көлемі - 312 679 км2, әлемде 69 орын

Ірі қалалары - Варшава, Краков, Лодзь, Гданьск

Билік түрі - парламенттік республика

Ақша бірлігі – поляк злоты

   Польша - Орталық Еуропадағы мемлекет. Хал­қының басым бөлігін поляктар құрайды, қалғандары немістер, белорустар, украиндар. Түптамырды терең қазсақ, поляктар мен қазақтардың тарихы ұқсас. Небір нәубетті жылдарды бастан кешірген поляк халқы даму жолына түсем дегенше түрлі кедергілерден өтті. Әрине, та­рих­қа тереңірек бармағанды жөн көрдік. Польша екінші дүниежүзілік со­ғыс­тан кейін ауыр экономикалық қиындықтарды бастан өткерді. Ірі қалалары қирап, соғыс кезінде күл-талқаны шыққан ғи­мараттарды қайта қалпына келтіру үшін күш салды. Бүгінде соғыстың салқынын көрген қалалардың архитектурасы жақсар­ғанмен, әлі де ескі тарихты көзге әкеліп тұрады. Жалпы поляктар елдің ең­сесін тіктеп алу үшін экономикалық батыл қадамдарға барды. Ауыртпалықты, елдегі жағдайды көтере алмаған кейбір жер­гі­лікті халық көрші елдерге үдере көшіп кетті. Дегенмен көп ұзамай Поль­ша­ның даму қарқынына қан жүгіріп, бүгінде кәрі құр­лықтағы дамыған елге айналды.

Сейсенбі, 05 Желтоқсан 2017 08:59

САЛЫҒЫ ТӨМЕН СЫРАЛАР ЕЛІ

| Автор: 

      Еуропа - капитализмнің бастау бұлағы. Сауда-саттық, ішкі- сыртқы байланысты табыс көзіне айналдырғандар да кәрі құрлық елдері. Әсіресе, алақандай жерде отырып дамудың төте жолын тапқан елдер аз емес жер шарында. Соның бірі туризмге ту тігіп, табысқа кенеліп отырған ЧехияШағын және орта бизнестің қазығы қағылған, салығы төмен, бағасы қолайлы Еуропадағы бұл мемлекет жер-жаһанға дамыған мемлекет ретінде өзін толық көрсете алды. "Алуан түрлі әлем" айдары бұл жолы сыраханалары мол Прага астанасы Чехияға аялдайды.

    Чехия - Германия, Польша, Австрия, Словакиямен шектесіп жатқан әлемдегі кішігірім елдің бірі. Географиялық тұрғыда ел Богемия, Моравия, Силезия сынды 3 негізгі әкімшілік аймаққа бө­лінеді. Бірінші дүние­жүзілік соғыс салдарынан Австро-Венгрия мемлекеті ыдырап, 1918 жылы Чехия, Словакия және Карпатасты Русі бірігіп, дербес Чехославакия республикасы құрылады. Алайда, бұл бірігу ұзаққа созылмайды. Нәтижесінде Чехословакия Чехия мен Словакияға бөлініп тынады. Содан бері екі елдің жұрты өз алдына ел болып, дамудың жолдарын іздеп кетеді. Әрине, бүгінде қос ел түрлі салада байланыс барысын арттырып, сауда-экономикалық тұрғыда алыс-бе­ріс жұмыстарын жүр­гізеді. Қысқаша тарих осы­лай өріледі. 

    Чехия Шығыс Еуропадағы Словениядан кейінгі экономикасы жоғары ел саналады.  Чехия билігі тә­уелсіздік алғаннан кейін даму үшін тоқтап тұрған зауыттарға қан жүргізді. Бұл үшін сырттан қаржы тартып көрші елдерден көмек сұрады. Мұндай оңтайлы сәтті пайдаланған немістер чехиялықтарды қаржылық құрсаудан құт­қарып, ақшалай жәрдем етті.

Сейсенбі, 28 Қараша 2017 06:11

ТАРИХЫ ТҰНЫҚ ТҰМАНДЫ АЛЬБИОН

| Автор: 

       Сан түрлі мемлекет бір ғаламда тіршілік кешуде. Әлем картасында өзіндік бедері мен беделі бар елдердің ішінде жерінің көлемі айтарлықтай атырапты алып жатпаса да, дамыған елдердің біразына ауыз салып, өз әмірін жүргізген Ұлыбритания қашанда әлемдік өркениеттің ұлы державасында тұрған мемлекет. Британ билігінің күні бүгінге дейін монархияның символдық жолын сақтап қалуы, талай елдерді тізе бүктіріп, өз дегеніне иландыруы британдықтардың жұмыр жердегі орнын айшықтай түседі. Жаһандық тарих сахнасында тұтас империялар құлап, жаңа мемлекеттер орнығып, заман өзгеріске түссе де британдықтарды басқарып отырған ІІ Елизавета 65 жылдан бері тақтан түскен емес. Тоқсанның төріне шыққан монарх ІІ Елизавета бүгінде британ халқының тірі тарихы екені дау тудырмайды. Мұның бәрі тұрақтылық арқылы қанға сіңген. "Алуан түрлі әлем" айдары оқырмандарды британ мәдениетімен жақынырақ таныстыруға бел буды.

     Ұлыбритания - Еуропаның солтүстік-батысында, Британ аралдарында Ирландия аралының сол­түс­тік-шығыс бөлігі мен ұсақ аралдарда орналасқан мем­­лекет. Халқының 80%-ына жуығы ағылшындарды құрайды. Мұ­нымен қоса елде шотланд­тықтар, уэльстіктер мен ир­ландықтар мекен етеді. Негізінде Ұлыбритания 4 әкімшiлік-саяси бөліктен: Англия, Уэльс, Шотландия және Солтүстік Ирландиядан тұрады.

Сәрсенбі, 22 Қараша 2017 04:07

ӨРКЕНИЕТ БЕСІГІ

| Автор: 

        Су үстіне үй тұрғызып, сән әлеміне әр берген, әлем асына айналған пицца мен макаронның отаны саналатын әлемде жалғыз ел бар. Өркениет бесігіне баланған Еуропаның үшінші экономикасы Италия қашанда жер-жаһандағы халықты өзіне баурап тұратын қасиетке ие елдердің бірі. "Барлық жолдар Римге бастайды" деген тәмсілдің де бұл елге қаратыла айтылғаны көп нәрсені аңғартады. Жүз жыл бұрынғы бұл тіркесті қазір Франция халқы еншілеп алып, "Барлық жолдар Парижге тартып тұрады" деуі Италияның данқын асырып, мақтауын келістіріп тұр. "Алуан түрлі әлем" айдары музыканттар шоғырланған Италияға аялдайды.

    Италия - Еуропаның оңтүстік бөлігінде, Жерорта теңізі жағалауындағы Апеннин түбегінде орна­лас­қан мемлекет. Елдің тарихын тереңнен тамыр тартпай-ақ қоялық. Италия ежелгі дәуірден бері келе жатқан байырғы тарихы бар мемлекет. Өз дәуірінде бірде құлдырап, бірде өркендеген итальялықтар ХХ ғасырда үштік одақ құрамына енгенімен, бірнеше елдерді басып алып, әмірін жүргізеді. Франция, Грекия, Югославиямен болған соғыстар, қырғи-қабақ қақтығыстарды бастан өткерген. 1945 жылы сәуір айында жалпыхалықтық көтері­ліс­тен кейін ел толығымен азат етіледі. Араға бір жыл салып, 1946 жылы елде референдум өтіп, Италия республика болып жарияланады. Тарихты қаза берсек, айтар әңгіме көп. Қысқаша тарих осылай өрбиді.

   

    Ақша десе бизнестегілер барын береді. Әлемнің бай-манаптары жиған-терген, қорға сақтаған қаржыларын батыс Еуропадағы Швейцария банктеріне сақтайды. Мұның себебі Швейцария жаһанның "менмін" деген жуандарының байлығын құпия түрде ұстайтын қауіпсіз банктері арқылы миллиардерлерді өзіне тартып әкелген елдің бірі. Ақпарат құралдарында асып-тасқан, мол мұрасын өз жерінде емес, дәл осы Швейцария банктерінде сақтаған магнаттардың барын көп жазады. Сондықтан болар, Швейцария кәрі құрлықтағы ең ауқатты адамдардың тіршілік ететін ортасына айналған. "Алуан түрлі әлем" айдарының бұл жолғы саны бірнеше елдің мәдениетін бір арнаға тоғыстырған Швейцария республикасына арналмақ.

    Швейцария - солтүс­тігінде Германиямен, ба­тысында Франциямен, оңтүстігінде Ита­лия­мен, шығысында Аустрия және Лихтенштейнмен шектесетін тау­лы ел. Тарихы әріден тамыр тартады. Швейцария тұрғындары туралы алғашқы деректер б.з.б ІІ ғасырдан бастап кездеседі. VІІ ғасырда Швей­ца­рия жері франктер корольдігінің бір бөлігіне айналып, жергілікті тұр­ғындар жаппай  хрис­тиан дінін қабылдады. Ке­йіннен Швейцария Рим империясының құ­рамында болды. 1798 жы­лы елге француздардың басып кіруі әсерінен Швейцарияда Гельветия қуыршақ республикасы құрылды. Арада уақыт өте келе, яғни 1814 жылы Швейцария егеменді кантондардың тә­уелсіз конфедерациясына айналады.

 Астанасы - Берн қаласы.

Негізгі қалалары - Цюрих, Женева, Лозанна, Санкт-Галлен, Базель

Халқының саны -

8 530 118

Жерінің көлемі - 41,284 км2

Билік түрі - парламенттік республика

Ресми тілі - неміс, француз, италиян, романш

Валютасы - швейцария франкі

     Дүниенің төрт бұрышында шағын ғана арал атанған, ұланғайыр жерді алып жатпаса да, өркениет жолына із қалдырған Ирландия бүгінде көпті өзіне еліте алатын мемлекетке айналды. Туристерге кең құшағын ашқан ел тұрақты даму жолын аса бір жарнамалай бермейтін Еуропадағы ерекше елдің бірі. "Алуан түрлі әлем" айдары ескі қалашықтарымен, бай тарихымен танымал Ирландияға аялдайды.

   Ирландия - 800 жыл ағылшындардың үстем­дігін көріп келген ел. Тек ХХ ғасырдан бастап ел тәуелсіздікке қолы жетеді. Отар елдің ойындағысынан шыға алмаған Ирландия екі бөлікке бөлініп кетеді. Елдің солтүстік бөлігі Ұлы­британия қарамағына кі­реді. Себебі халықтың көп бөлігі солтүстікті британ би­лігінің қол астында болғанын қалады.

     Ирландия жұрты әлі күнге дейін мұсылман хал­қының жақсылығын ұмыт­­пайды. Өткен ғасырда елде аштық жайлап, күн көруге мүмкін болмай, елден береке кеткен кезде Осман империясының би­лігі көмек қолын созып, дағ­­дарысты еңсеруге мүм­кіндік береді. Бұл ел тарихында ойып жазылатын детальдің бірі ретінде ирландиялықтардың санасында сақталады. Қазақтың "аштықта жеген құй­қа­ның дәмін, тоқтықта ұмытпа" деген тәмсілін ир­лан­диялықтар жақсы түсі­неді. Елдегі таршылықтың белгісін бейнелейтін, алақан жайған әйел мүсіндері көшелер бойында көрініс береді. Қазір бұл елге мұ­сылмандар да тұрақтай бас­­тады. Тіл үйренуге ниет­теніп келген мұсылман жас­­­тары мұнда қалыпты әрі қауіпсіз тіршіліктің барына көзі жеткен соң қо­ныс аударуды құп көреді.

     Дүниенің төрт бұрышында шағын ғана арал атанған, ұланғайыр жерді алып жатпаса да, өркениет жолына із қалдырған Ирландия бүгінде көпті өзіне еліте алатын мемлекетке айналды. Туристерге кең құшағын ашқан ел тұрақты даму жолын аса бір жарнамалай бермейтін Еуропадағы ерекше елдің бірі. "Алуан түрлі әлем" айдары ескі қалашықтарымен, бай тарихымен танымал Ирландияға аялдайды.

   Ирландия - 800 жыл ағылшындардың үстем­дігін көріп келген ел. Тек ХХ ғасырдан бастап ел тәуелсіздікке қолы жетеді. Отар елдің ойындағысынан шыға алмаған Ирландия екі бөлікке бөлініп кетеді. Елдің солтүстік бөлігі Ұлы­британия қарамағына кі­реді. Себебі халықтың көп бөлігі солтүстікті британ би­лігінің қол астында болғанын қалады.

     Ирландия жұрты әлі күнге дейін мұсылман хал­қының жақсылығын ұмыт­­пайды. Өткен ғасырда елде аштық жайлап, күн көруге мүмкін болмай, елден береке кеткен кезде Осман империясының би­лігі көмек қолын созып, дағ­­дарысты еңсеруге мүм­кіндік береді. Бұл ел тарихында ойып жазылатын детальдің бірі ретінде ирландиялықтардың санасында сақталады. Қазақтың "аштықта жеген құй­қа­ның дәмін, тоқтықта ұмытпа" деген тәмсілін ир­лан­диялықтар жақсы түсі­неді. Елдегі таршылықтың белгісін бейнелейтін, алақан жайған әйел мүсіндері көшелер бойында көрініс береді. Қазір бұл елге мұ­сылмандар да тұрақтай бас­­тады. Тіл үйренуге ниет­теніп келген мұсылман жас­­­тары мұнда қалыпты әрі қауіпсіз тіршіліктің барына көзі жеткен соң қо­ныс аударуды құп көреді.

Бейсенбі, 26 Қазан 2017 06:41

ФРАНЦИЯ

| Автор: 

 

 

Астанасы - Париж

 

Халқының саны - 65 447 374

 

Жерінің көлемі - 674 685 км2

 

Билік түрі - унитарлы республика

 

Тілі - француз

 

Ақша бірлігі – еуро

     "Франция" дегенде көз алдыңа бірнеше атрибуттар оралады. Париж, "Эйфель" мұнарасы, "Лувр" мұражайы, тіл үйірер тәтті круассандары... Тізім кете береді. Бұл ел жұмыр жерге осындай көптің аузынан түспейтін орындарымен ерекше, сонысымен құнды. Парижге бір аяғым жетсе екен деп армандайтын жастарды бұл ел өз мәдениетімен, романтикалық қалаларымен баурап алады. Ішкі аурасы, бір-біріне ұқсамайтын мәдени орындары, өзіндік ұстанымдары Францияны Еуропа елдерінен бөле-жарады. Балет пен киноматографтардың, шансонның отаны саналатын әлемдегі бірден-бір ел Франция туралы айтылар әңгіме де, жазылар дерек те көп. "Алуан түрлі әлем" айдарында біз мұнай мен газ өндірмесе де, туризм арқылы төрге шығып отырған француздардың тіршілігін сөз етпекпіз.

    Алдымен, геогра­фия­­лық орналасуына мән берсек. Франция - Батыс Еуропадағы ең ірі мемлекет. Ұсақ аралдары бар ел солтүстікте Бельгия, Люксембург, шығыста Германия мен Швейцария, ал оң­түс­тік-шығыс­та Италия жә­не Монакомен, оңтүс­тік-батыста Испания және Андоррамен шектеседі. Ел тарихы өз алдына жеке тақырып болғандықтан, аса бір тереңірек үңілмеуді жөн көрдік. Француздар мақ­тан ететін көрікті жерлері мен тұмар етер байлықтарына аса көп тоқталмаймыз. Себебі жұмыр жерде мекен еткен әрбір санасында сәу­ле бар адам Фран­ция туралы азды-көпті деректер біледі.

   Франция - туристерге құшағын айқара ашатын бірден-бір ел. Тіп­ті туристер­дің келу көр­сеткіші елдегі ха­лық санынан да асып жығылады. Па­риж­дің өзіне жылына 9 мил­лионға жуық турист табан тірейді екен. Ал, елге 70 млн. турист келеді деген дерек бар. Әл­бетте, табыстың қайдан ке­ліп тұрғанын жақсы түй­сінетін француздар сая­хатшылар­ға барын тосады, жай­лы орын мен түрлі қызметтер ұсынады. Қал­­таны қағып түсер қымбатшылық болса да, жиһанкездер фран­­цуз мәдениетімен жақынырақ танысу үшін барын береді, қалтасындағы соң­ғы тиынын да жұм­сап қалады. Тағы бір ерекше­лікті айтпай кетпесе болмас. Жұмыс көзі болмай, пана іздеп келген мигранттар француздарды қолайлайды. Африка мен Азиядан ағылып келген олар мәдениетті түрде қайыр сұрайды. Тиынға зар болған олардың тіршілігі бө­лек, әркімнен қа­рыз сұрап, қоғамдық орындарда алақан жайып жүреді. Әлбетте, мұн­дай миг­рант­­тардың қо­лына қаржы қыс­ты­ратындар шетелдік туристер ғана, жер­­гілікті француздар көбіне "мәдениетті қа­йыр­­шылар­ға" мей­ірім танытып, иіле қой­майды.

Бейсенбі, 19 Қазан 2017 10:58

Еркін елдегі ерекше Еуропа

| Автор: 

Астанасы  -  Амстердам

Жерінің көлемі - 41 543 км2 (әлем бойынша 131 орын)

Халқының саны  - 17 061 415

Билік түрі - конституциялық монархия

Тілі - нидерланд, ағылшын, француз

Ірі қалалары - Амстердам, Роттердам, Гаага

 

    Көздің жауын алатын қызғалдақтар, сан түрлі ірімшік, салқын сыра. Бұл Еуропадағы еркін елдердің көшін бастайтын Нидерланд Король­дігінің басты байлығы. Тоқымдай жерді алып жатқан өркениетті елдің халқы Нидерланды патшалығын "Еуропаның ер­теңіне" балайды. Себебі алдағы 10-20 жылда кәрі құрлық елдерінің келешегі қандай болады деген сұраққа осы Ни­дер­ланды жауап бере ала­ды. "Алуан түрлі әлем" айдарының бұл жол­ғы сапары технологиясы төрге шыққан, өн­дірісі өркендеген, дамыған елдің бірі - Голлан­дияға ат басын бұрады.

   Нидерланд немесе Голландия - Еуропаның батыс бөлігінде орын тепкен, Бельгия, Германия елдерімен шектесіп жатқан шағын ғана мемлекет. Өмір сүру деңгейі өзге елдерге қарағанда әлдеқайда жоғары Голландияның табысын арт­тырып отырған қызғалдақ гүлдері деседі. Алқы­зыл гүлдерді арнайы алдырып, сыртқы экспорт­қа шығаратын голландтықтардың гүлдерден түсетін табысы халықтың экономикалық қуа­тын арттырады. Жылына 2 миллиардтан астам қызғалдақ түйнектерін өзге елдерге саудалайды. Негізі Нидерланд эскпортқа өнім өндіруден алдына жан салмайды. Тіпті жылына әрбір адам 74 литр сыра ішеді деген деректер кездеседі. Сондай-ақ, еуропалықтар кофе іш­кенді қатты қалайды. Мұнда жылына әрбір тұрғын 140 литр кофе іше­ді екен.

   Нидерланд тарихы тым әріде. Алғашында б.з.б. 1-мыңжылдықтың екінші жартысында кельт тайпалары қоныс теуіп, мекендеген. Ел аумағындағы жердің біраз бөлігі римдіктердің қол астына өтеді. Осы кезеңде Нидерландтың оңтүстік бөлігін франктер, солтүстігін фриздер, шығысын сакстер басып алады. Кейіннен ұсақ бөліктерге бөлініп барып, 16 ғасырда Бельгия, Люксембург, Франция, Испанияның құрамына өтіп кетеді. Алайда ел ішін­­дегі революциялардың ықпалынан, испан үс­темдігінен азаттық алған жерлерде Біріккен провинциялар құрылады. Тек 1813 жылға дейін Нидерланд жерін басып алып, араға екі жыл салып Бельгиямен біріктіріліп, Нидерланд корольдігі құрылады. Уақыт ағымымен жылжыған кезең бү­гін бар дүниені жоққа шы­ғарады. Екінші дү­ние­жүзілік соғыс кезінде Нидерланд халқын немістер басып алады. 1989 жылдан бастап билік хрис­тиан-демократиялық партия мен Еңбек пар­тиясынан құрылған коалициялық үкімет қо­лына көшеді.

   Бұл Еуропа! Еркіндіктің лебі ескен, мәдениет пен стильдің өзіндік аурасы сабақтасқан кәрі құрлық елдері көпке осындай атрибуттарымен белгілі. Өркениетке ертерек мойын созған дәл осы Еуропаның қақпасы Бельгиядан бастау алады. Себебі ел аузында Бельгия Еуропаның алтын қақпасы аталып кеткен. Бір кездері дамыған елдің көшін бастап, дүйім жұртқа өзіндік мәдениетімен танылған шағын елдің шартарапта алатын орны ерек. "Алуан түрлі әлем" айдары Еуропа елдеріне із басады. Алғашқы аялдама - Бельгия.

   Бельгия Корольдігі - Батыс Еуропада орын тепкен, оңтүстігінде Франция, шығысында Алмания және Люксембург, солтүстігінде Нидерланд, батыста Солтүстік теңізбен шектесетін кішігірім ел. Еуропа елдерінің маңызды мәселелерін шешетін, түйін шығаратын ЕуроОдақ пен НАТО-ның мүшесі.

   Бельгия жерінде екі ұлттың валлондар мен фламандардың мәде­ние­ті қабысқан. Сол себептен де бұл елде көптілді, алуан түрлі көзқарастарды айқын аңғаруға болады. Тарихы да өз алдына бір тақырып. Сонда да, қысқа қайыра кетейік, Бельгияда ерте кезден белг тайпалары өмір сүрген деседі. Кейіннен сол тайпаларды Рим империясы басып алып, жаңадан провинция құрады. Бельгия жеріне көз тіккен герман тайпалары көшіп келіп, орнығады. Осылайша, Бельгия бірнеше уақытқа дейін Франк мемлекетінің құрамында болып, тек 16 ғасырда ғана Еуропаның бірқатар мемлекеттерімен бірігіп Солтүстік Францияның бір бөлігі саналып, Нидерланд атауына ие болады. Бертін келе, Бельгия испандардың қол астына өтіп, испан билігінің ықпалымен жүреді. Әйтсе де, бұл көпке ұзамайды. Елде өнеркәсіптің тамырына қан жүгіріп, елдің біраз бөлігі Нидерланд корольдігіне бірігеді. Ел ішіндегі соғыстардан кейін 1831 жылы Бельгия басыбайлы отарлық санадан айырылып, тәуелсіздігін алады.

Page 1 of 4

Сайт бойынша іздеу

Сауалнама

Күнтізбе

« Желтоқсан 2017 »
Дс Сс Ср Бс Жм Сб Жк
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31

Серіктестер