Айтарым бар

Жасұлан СЕРІКОВ,   сарапшы:

   - Израиль Үкі­меті бизнесте та­быс­қа жеткен кә­сіп­кер­лерді мектепке шақырып, оқушыларды кәсіп­керлікке үйретеді. Бұл оқу курсын оқып келген  мұғалімнен әлде­қайда нәтижеге жақындайды. Өмірде белеске жеткен бизнесменнің өмір жолы, кәсіп ашудағы кедер­гілері мен қадамдарын оқушылар меңгереді. Ал, бізде білім саласында бюрократия басым. Табысты кәсіпкер мектепке, не жоғары оқу орнына сабақ беру үшін оның арнайы педагогикалық білімі болуы керек. Кейде тәжірибелі маманның дәрісі әлдеқайда тиімді. Меніңше, біздің елде кәсібін жол­ға қойған кә­сіпкерлерді шақырып, дәрісін алса, кез келген кәсіпкер оқушылармен кездесуден қашпайды. Мұны жергілікті білім басқармалары реттеу керек. Баланы бизнеске қызықтыру үшін ол өнер­кәсіп­тің ортасында, іскерлік алаңда сабақ ұйымдастырылу керек.

   Қазір «Үкімет өлтірмейді» деген қасаң қағидадан арылатын кезең келді. Жалдамалы жұмысшы боламын деген түсініктен арылып, өзімнің шағын кәсі­бімді ашып, жұмыс орнын ашамын деп мақсат ету керек. Бұл үшін баланың фундаменталды білімі болуы тиіс. Ол үшін қаржылық сауаттылық қажет.

 

Ұстаз мәртебесін бірге көтерейік!

Бізге жазылыңыз!


Республикалық "Ұстаз мәртебесі" газетіне жазылу құны

Қазпочта арқылы 6 айға - 1740 теңге (қала үшін)

6 айға - 1920 теңге (аудандар үшін)

Редакция арқылы 6 айға - 1680 теңге

Редакцияға хат

Біз туралы

Редакция құрамы

 Бас редактор – Нұрлан Нұрмахан

Жауапты хатшы –

Абай Тағыберген 

Журналистер

Толыбай Абылаев 

Айдар Сайлауов 

Жүлдызай Қалиева


 Байланыс телефоны:   8(7242) 20-16-19

Электронды пошта: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Фейсбуктегі парақша аккаунты: ustaz.martebesi.kz

Email:
Тақырып:
Текст:
Ұстаз мәртебесі

Ұстаз мәртебесі

      Кеше Қазалы ауданы әкімі Мұрат Ергешбаев журналистер алдында есеп берді.

   Былтырғы жылы аудан бюджеті 12,8 млрд.теңге құраса, биыл 14,2 млрд.теңгеге жеткен. Ілкімді істерде баршылық. Жыл көлемінде 12 жоба субсидияланып, 5 кәсіпкерге 6 млн.теңге қайтарымсыз негізде грант берілген. Нәтижесінде, кәсіпкерлер қатарына 620 адам қосылды. Әкімнің сөзіне сенсек, қазіргі таңда 4 мыңнан астам кәсіпкерлік субьектілерінде 9 мыңға жуық адам жұмыспен қамтылған.

   Брифингте әлеуметтік мәселелер де тыс қалмады. Бүгінде ауданда 600-ден аса адам тұрғын үйге мұқтаж. Мұрат Нәлқожаұлы «Нұрлы жер» бағдарламасымен 6 көпқабатты үйдің құрылысы басталғанын айтты.

   Баса айта кетерлігі, «Дипломмен ауылға» бағдарламасы аясында бюджеттен 323 млн.теңге бөлініп, 100 жас маман тұрғын үй сатып алған. Ал, биыл тұрғын үй сатып алу үшін 182 млн.теңге қаржа қаралған.

   Ал, ауданда биыл білім беру саласына 7,5 млрд теңге қаржы бөлініп отыр. Бұл аудан бюджетінің 54,7 пайызын құрайды. Өткен жылы 126 мұғалім, 12 мектеп директоры деңгейлік курстар бойынша біліктілігін арттырған. Осы жылы жаңа бағдарламаға сәйкес 700-ге жуық мұғалімінің біліктілігін арттырмақ.

Айдана Әлжан

   

    Кез келген адам ақша таба алады. Алайда, ақшаны басқаруға келгенде табыстылардың өзі орта жолда ойланады. Себебі қаржылық сауаттылық аяқтан шалады. Бұл - дәлелденген тұжырым. Экономистер мен сарапшылардың жыл сайынғы зерттеулеріне сүйенсек, Қазақстанның әрбір үшінші тұрғыны қаржылық сауаттылығына күмәнмен қарайды. Демек, ақшаны табу мен оны басқару арасында байланыс жоқ, нақтысы, қаржылық сауатсыздығымыз басым.

   Кіріс көзін әркім әрқалай әкеледі. Ай сайын қалтаға түсетін жалақы, уақытылы келетін зейнетақы мен жәрдемақы, кәсіптен түскен қаржы қандай да болмасын, табыс түсірімін белгілейді. Ал, оны тиімді жұмсау әр адамның өзіне тіреледі. Десе де, қазақстандықтардың дені ақшаны жаратудың жолында жаңылысады, себебі есептілік жүргізбейді. Есеп жүрмеген жерде кіріс пен шығыстың арасы білінбейді. Сол себептен де соңғы кезде баланы ерте кезден бизнеске бейімдеу, қаржылық сауаттылығын арттыру қажеттігі ашық айтылып келеді. Біз "Тілші түйіні" айдарында баланы нарық өміріне бейімдеудің жолдарына жауап іздедік.

 

ОТБАСЫЛЫҚ БЮДЖЕТТІҢ ЖОҚТЫҒЫ

    Ақша - еңбектің өлшемі. Мүм­кін қателесерміз, бірақ қазіргі уақытта ақша барлық мәселені шешеді. Білім алу, несие жабу, қарыз қайтару, құнды зат алу үшін де қомақты қаржы қажет. Ай сайын алақанға тиетін ақшаның қайда кететінін есептеп отыру шығынды азайтып, кірісті кө­бейтуге жол ашады. Алайда, отбасылық бюджеттің жоқ­тығынан жалақының келесі айға дейін жетпей қа­ла­тыны рас. Мұн­дайда қарыз алып күнелтудің жолын іздейміз. Бұл әлі де болса отбасылық бюджетті бекітуге немқұрайлы қарай­тындығымыздың көрінісі. Себепті сырттан іздеудің қажеті шамалы. Әрине, қазір тауардың бағасы біркелкі емес, нарық құбылмалы деген қайтарма жауаптың болатынын білеміз. Алайда, қаржы әлемін зерттеп жүрген сарапшы-журналист Ербол Азанбек "отбасылық бюджеттің жоқтығы табысы қомақты отба­сылардың өзін табысқа жетелей алмайды" дейді.

   - Көпшілігіміз отбасылық бюджетті жүргізбейміз. Ақша келеді, кетеді. Артық ақшамызды жинауға тырыспаймыз. Көбейту жолдарын білмейміз. Тағы бір әттеген-айы, қазақтар жиі шоғырланған Оңтүстік Қазақ­стан, Қызылорда, Маңғыстау облыстары қаржылық сауат­тылығы төмен өңірлер қатарында. Ақша проблемасы бір күнде пайда болатын нәрсе емес, ұзақ жылдардың жемісі. Әрі бір мезетте шешіле салмайды. Бірінші, жалақыны алған күннен бастап кіріс-шығысты басқару, жинау, қосымша табыс табуға тырысу, білімін көтеріп, сол арқылы табысты жұмысқа орна­ласу, артық ақшаны кәсіпке салу - мұның бәрі жылдар бойы қа­лыптасады,-дейді Ербол Азанбек.

         Күйбең тіршіліктің таусылмас тосын сыйын қабылдап келе жатқан әрбір жанның өмір сүру үрдісі әртүрлі екендігін білеміз. Дегенмен барлығымыз жаңа өмір, шадыман бақыт іздейтініміз рас. Сол үшін бақыттың бастауы мансап пен мадақ, ақша мен атақ деп ұғатын пенденің жан салмай еңбек етуі де, "алма піс, аузыма түс" деп, бей-жай жататын еріншектің іс-әрекеті де бүгінгі қоғамның қор­қынышты құбы­лысы іспеттес. Неге десеңіз, шамадан тыс қызмет істеу, отбасы мен балаға көңіл бөлмеу, қоршаған ортаның кере­метін сезінбеу осының бәрі - денсаулықтың күрт өзгеруіне әсерін тигізбей қоймайтын се­бептердің тізбегі. Дені сау ұрпақ­тың дүниеге келуі бәрінен де маңызды.

     Қазіргі таңда жан мен тәннің саулығына көңіл бөліп, қажетті ем-шараларды қолдануға үлкен мүмкіндіктің бар екенін айтудан еш жалыққан емеспіз. Нақтырақ айтатын болсақ, электронды ден­саулық сақтауды дамыту кон­цепциясына сәйкес 2016 жылдан бастап саланы ақпараттандыру жұмыстары жүйеленген. Нәти­жесінде сала бойынша 22 респуб­ликалық ақпараттық жүйелер енгізіліп, жұмыс істеуде. Соны­мен қатар, ҚР Денсаулық сақтау министрлігі республикалық электронды денсаулық сақтау орталығының Қызылорда облы­сы бойынша филиалының ден­саулық сақтауды ақпарат­тан­дыру бөлімінің басшысы Ғалым­жан Қазиевтің мәлімдеуі бойынша, аймақта "Патро­нажды медбике" мобильді қосымшасы тиімді іске асуда. Аталған мобильді қосым­ша арқылы жүкті әйелдер мен балалардың денсаулығына қа­тысты деректер жиналып, тіркеу бойынша қызмет көрсе­тілетін көрінеді.

    Жалпы, патронажды медби­ке дегеніміз кім? Міндеті қан­дай? Бүгінгі қоғамға патронаж­ды медбике қаншалықты қажет? Осы сауалдарға жауап іздеп, тиісті мамандарға барып тіл­десуді жөн санадық.

   "Бала ауру, зағип болса, баладан емес, тәрбиешіден, бала тар ойлы ақымақ болса, бала кінәлі емес, тәр­биеші кінәлі. Бала сұлулықтан ләззат ала білмейтін мылқау жанды болса, бала айыпты емес, тәрбиеші жазалы" - деген М.Жұмабаев.

    Ал біз, әлеуметтік педагогтар, "қиын" деген сөзді кө­біне-көп жасөспірімдерге қарата айтамыз. Оған себеп не?

    Қиын оқушыларды оқыту мен тәрбиелеу қазіргі таңда педагогикалық-психологиялық, әлеуметтік проблема ретінде күн тәртібінен түспей отыр. Бү­гіндері "қиын оқушылар" саны жылдан-жылға артып жатыр. "Қиын оқушылар" тек жасөспірімдер  емес, бастауыш сынып оқушыларының ара­­сында да бар. Сондықтан оқушыларды ерте жастан, бастауыш кезеңінен бастап қолға алу керек. "Қиын бала" деп тек сабақ оқымайтын, тәртіпсіздікке бой алдырған балаларды ғана атауға болмайды. Пси­хо­логияда үндемейтін, ішімдегіні біліп ал деп томаға тұ­йық жүретін балаларды да "қиын балаға" жатқызады.

   Соңғы жылдары қоғамда жүріп жатқан түрлі өзгерістер, әсіресе, ел экономикасының нарықтық қатынастарға көшуі ұрпақ тәрбиесіне өз салқынын тигізді. Күн көрістің қамымен көптеген отбасылар сауда-саттықпен айналысып, бала тәрбиесін босаңсытып ал­ды. Жасөспірімнің мінез-құлқы - отбасындағы қа­рым-қатынас қалыптасуының нәтижесі. Сондықтан тәрбиені отбасынан бастаған жөн. Отбасындағы өзара қарым-қатынасты түзеу керек.

Тәрбие ісі меңгерушісіне не жүктеледі?

   "Тәрбиесіз берілген білім - адамзаттың қас жауы" деген екен ұлы ғұлама ғалым, екінші Аристотель атанған әл-Фараби. Тәрбие - біліммен қоса жүр­­гізілетін егіз жұмыс. Оның мектептегі жетекшісі - тәрбие іс меңгерушісі. Ол сынып жетекшілерімен тығыз ынтымақтастықта өз жоспарын белгілейді, анықталған тәрбие бағытында жұмыс істейді. Тәр­бие ісі меңгерушісінің басшылыққа алатын жоғарыдағылар белгілеген бағдарламасы болады. Ол жоспардың барлық мек­тептерде бірізділікке түсі­ріл­гендігінің маңызы зор.

    Оқушылармен араласа оты­­рып  тәрбие ісінің қызметі қиын да қызық. Бұл арада оның әр түрлі мінез­ді, әр түрлі көзқарастағы оқу­шылармен тіл табыса білу шеберлігі өте қажет. Қандай да қиын мәселелер туындап, тұ­йыққа тірелген кезде жол тауып, амал қолданып кету тәр­бие ісі меңгерушісіне керек қасиет.

    Жас ұрпақты ұлтын сүйе­тін, тарихын қадірлейтін, салт-дәстүр, әдет-ғұрпын сыйлайтын, өз халқының патриот азамат ретінде қалыптастыруда бұл жұмыстағы маманның атқарар қызметі жан-жақты жә­не алуан түрлі. Осыдан-ақ оның жастарға жақын жүріп, жақсы тәрбие ұрығын себуінің маңыздылығы анықталады. Ертеңгі мемлекетіміздің еркін ойлы, қолынан іс келетін азаматтарын ұжымдағы бүкіл педагогикалық қызметкерлердің тынымсыз еңбегінің, қажырлы қайратының жемісі деп қа­рауымыз керек. Ал, тәрбие жұ­мысында кеткен кішкене олқылықтың кейіннен орны толмас өкініште қалдыруы әбден мүмкін, сондықтан тәрбие жұ­мысымен білімді де білікті маман шұғылдануы керек және оның өзінен биік адамгер­ші­ліктің, имандылықтың, пара­сат­тылықтың иісі аңқып, шә­кірт­теріне үлгі бола алатындай болғаны абзал.

   Сынып жетекшілері өткізе­тін тәрбие сағаттары да тәрбие ісі меңгерушісінің үнемі қапе­рін­де болады. Оның оқушылардың бойында еңбеккерлік, ізет­тілік, сыпайылық, кіші­пе­йіл­ділік, қайырымдылық, парасат­ты­лық, имандылық сияқты қа­сиеттерді қалыптастырудағы ең­бегі зор. Тек мұның жүрдім-бар­дым, немкеттілеу болмауы, белгілі бағыттағы мазмұнды тақырыптарға негізделген болуы керек. Осы жерде сынып жетекшісі мен тәрбие ісі меңгеру­шісінің бірлесе атқарар жұмыстары үлкен маңызға ие.

  Болашақ мектеп, оның мұғалімдері туралы ойларымызды жазу барысында "керек" деген сөзді көбірек қолданатынымызды байқап отырған боларсыздар. Ертеңгі күн жайында айта бастағанымызда дәл осы керекті іс­ке асыру, оның өзектілігі маңызын жоймайтындығын мойындағанымыз дұрыс.

     Мектептегі тәрбие саласындағы іс-шаралар әр түрлі танымдық кештер, интеллектуалдық ойындар, дөңгелек үстел басындағы басқосулар, пікір алмасулар, дебаттар, ой бөлісулер оқу­шы­ларды болашақ өмірдегі бәсекелестікке дайындайды. Осындай пікіралысуларға қатысқан, ойын жеткізе білетін шәкірттер қандай ортада болса да, өзін жақ­сы сезініп, тез бейімделе ала­ды және тәрбие саласындағы жа­салып жатқан жұмыстарды білімімен ұштастырады. Мұның мектеп бітіріп, басқа орталарға баратын, әр түрлі қоғамдық орындарда, институттарда, университеттерде студент атанатын жастарды өз ойын айта білуге, көзқарастарын ортаға салуға, шешендікке баулуда да маңыздылығы жоғары.

    Тәрбие жұмыстарының не­гізгі өзегі оқушыларды ұйымдаса жұмыс істей білуге, өзара сый­­ластыққа, әділ де шынайы бә­секелестікке, қарым-қатынас жасай білуге үйретеді. Бұл жерде де тәрбие ісі меңгеруші­сінің біліктілігі үлкен роль атқарады. Заманауи білім жүйесі мұ­ғалімнен АКТ жетістіктерін жете меңгеруді, өзі де, әріптестері де, оқушылары да мың құбылған әлемдегі жаңалықтардан қалып қоймауын талап етуде. Тәрбие ісі меңгерушісі де өз қызметінде осы ұстанымды ұстай білгені абзал. Бұл тәрбие саласындағы үз­дік жетістіктер, өз жұмыстарындағы басқаларға үлгі боларлық істерді насихаттап отыру, сонымен бірге басқа мектептердегі тәрбие жұмысымен байланыстылығының да мәні зор.

 

    Мектебімізде білім беру үдерісінде ұлттық құндылықтарымыз арқылы төл тарихын, өз ана тілін, мәдениетін жетік біліп қастерлейтін, шет тілдерін еркін меңгерген, озық көзқарасты тұлға қалыптастыруға ба­ғытталған ұстаздар мен оқу­шылардың бірлескен іс-әрекетін ұйымдастыруды мақсат тұтқан қалалық семинар өтті. "Ұлттық құндылықтар - адам­гер­шілік бастауы" тақы­ры­бын­да ұйымдастырылған семинарда "Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру" бағытын іске асыру­да мектеп ұстаздары мен оқу­­шылар белсенділік танытты.

    Семинарды мектеп директоры Ж.Кулгазиев ашып, келген қонақтарға сәттілік тілеп, бағдарламамен таныстырды. Семинарды мектеп оқушылары Елбасымыз жайлы, еліміз­дің рәміздері туралы, Астана қа­ласының 20 жылдық мерекесі мен Қызылорданың 200 жылдық мерейтойы туралы үш тілде өлеңдер оқып, әндер орын­дады. Семинарға қатысушылар мектеп мұражайын ара­лап, көрмеге қойылған оқу­шыларымыз бен ұстаздарымыздың шығармашылық жұ­мыстары мен жетістіктерін көріп тамашалады.

    Қала мектептерінен келген мұғалімдер 11"А" сыныбында тарих пәнінен "Саяси қуғын-сүргін" тақырыбы бойынша (пән мұғалімі Г.Қыстаубай), 7 "А" сыныбында өзін-өзі тану пәнінен "Отбасы құндылықтары" тақырыбында (пән мұғалі­мі Ж.Сапаржанова) сабақтарына қатысты. Шахматтан үйір­ме жұмыстарын жүргі­зе отырып, нәтижелерін көр­сет­кен бастауыш сынып мұға­лі­мі Т.Маймақованың "Шахмат - ақыл-ойдың кені" атты са­йысы қатысушыларға ерекше әсер қалдырды. Мұнда мектебіміз­дің мақтаныштары болып, қа­лалық деңгейде жүлде­лі орын алып жүрген шәкірт­те­ріміз бен ұстаздарымыздың же­тістік­терінен көрме жасалды.

   Келесі сабақта жаңартыл­ған білім беру мазмұнына бағытталған 7 "А" сыныбында "Рекорды в цифрах" тақырыбында орыс тілінен пән мұғалімі М.Амантаева сабақ өткізсе, ағылшын тілінен 5-7 сыныптар арасында пән мұға­лімі А.Умирғалиева "Knoh­ledge is power" тақырыбында инттеллектуалды сайыс өткізді. Бастауыш сынып мұғалімі Р.Қалиева мектебіміздің "Жас қа­нат" ОҒҚ-ның жұмыстары мен жетістіктерін көрсете отырып, "Рухани жаңғыру" кабинетінде "Ғылыми жобалар шеруін" ұйымдастырды. Онда түрлі қа­лалық, облыстық ғылыми жә­не әлеуметтік жобаларға қа­тыс­қан жүлдегер оқушыларымыз өз жобаларын қорғады.

    Жетінші міндет: адами капитал - жаңғыру негізі. Елбасы Жол­дауының негізгі мазмұнында қазіргі жаһандық жағдайда әлем елдерінің көшінен қалмай, ең дамыған 30 елдің қатарына қосылу үшін ғылыми-техникалық, ақпараттық-технологиялық салаларды дамыту және адами капиталдың - жаңғыру негізі екен­дігі аталған.

     Бүгінде әлемнің дамыған ел­де­рінде адами капиталды мемлекеттің, қоғамның және экономиканың негізгі тұғыры деп қабылдайды.

    "Адами капитал" терминін алғаш рет өткен ғасырдың 70-жылдарында Нобель сыйлығының лауреаты, атақты экономист Тео­дор Шульц қолданысқа енгізген болатын. "Адам бойындағы барлық қабілет туа бітеді немесе өмір­лік дағдымен қалыптасады. Әрбір адамның тұқымдық ерекшеліктеріне байланысты туа біткен қабілеттері болады. Тиісті қаржы бөлу арқылы дамытылатын адам бойындағы өмірде жүре қалыптасқан құнды қабілеттерді біз "адами капитал" деп атаймыз",- дейді ол.

   Біз өмір сүріп отырған әлемде мемлекетіміздің экономикасын, әлеуметтік әлеуетін және сая­сатын, бір сөзбен айтқанда, қоғамымыздың болашақ дамуын интеллектуалды адами капитал айқындайтыны анық. Зерттеушілердің айтуынша, бүгінгі өскелең экономиканың ерекшелігі кәсіпорындардағы жоғары адами капиталға тәуелділігін­де болып отыр. Мәселен, қазіргі таңда компанияның құнын бағалайтын мамандар ең алдымен, кәсіпорын қызметкерлерінің адами капиталының әлеуетіне басымдық береді. Олардың зерт­теуінше, компанияның нарықтық құнының 75 па­йызы оның қызметкерлерінің білімі мен интеллектісіне тәуелді екен. Әлем­нің дамыған мемлекеттерінде ада­ми капиталға инвестиция са­лу болашақта мол табыс әкеле­тін дәстүрлі бизнес жоба ретінде қабылданады. Нобель сый­лы­ғы­ның лауреаты, эко­номист Гарри Беккердің есебінше, бі­лімге жұмсалған инвес­ти­ция бо­ла­шақта орта есеппен жы­­лына 12-14 пайыз табыс береді екен.

Сәрсенбі, 14 Ақпан 2018 09:57

СІЗ ҚАНДАЙ КІТАП ОҚИСЫЗ?

          Бүгінде кітап беттерін тек нақты мәліметті іздегенде ғана қолға алып қараймыз. Бірақ бұл бүкіл адамзат ондай дегеніміз емес. Айналамызда кітап сүйер қауым да жетерлік. Таңдау да әрқалай. Бірі сезімге толы романдарды ұнатса, бірі өзін-өзі дамытуда әр түрлі оқулықтарға жүгінеді. Рас, кейде жаңа беттерді қарап жатамыз. Не оқимыз деп іздестірмейміз, барлығы қолымызда. Қай басылымға барсаңыз да, өзіңізге керекті дүниені таба аласыз. Мен де тілші ретінде облыстық Ә.Тәжібаев әмбебап ғылыми кітапханасына барып, жаңа шығарылымдармен танысып шықтым. Кітаптар үйінде өткен жылы 5115 жаңа кітап келіп түскен екен. Оның ішінде 3769-ы әр саланы қамтиды, 1346-сы мерзімді басылымдарды құрайды. Ал, тапсырыс бойынша келіп түскендер 815, сый ретінде берілгені 685 кітап.

   Мұқабасы ескірсе де, мазмұны өзгермейтін дү­ниелер бар. Олар жаңадан өңделіп оқырманға ұсынылады. Соның ішінде өт­кен жылы келіп қосылған Шерхан Мұртазаның жинағын, Ахмет Байтұрсыновтың энциклопедиясын, Махмұт Қашқаридың түрік сөздігі мен Абай Құнанбаевтың қара сөз­дерін көруге болады.

   Сонымен қатар Хамит Ерғалидің "Қиын өткен қызығым-ай", Есенғали Раушановтың "Амал деген айыңыз.." , Өтеген Нұрмағамбетовтің "Сағындым сені" өлеңдері көзге бірден тү­седі. Сонымен бірге, Өтеген Қырғызбаевтың "Сү­гір" романы, Есей Жеңісұлының "Шуақ" өлең-жыр­лары мен әңгімелері, Қайрат Сабырбаевтың "Дүлдүлдер дүбірі" жырларымен қоса, Сағи Жиенбаевтың он томдығының кезекті төртінші томын осы жерде кездестіресіз.

Сәрсенбі, 07 Ақпан 2018 13:14

ОРТАҚ МӘСЕЛЕ, ОРЫНДЫ ҰСЫНЫС

         Өткен аптаның жұмасында қала әкімі Нұрлыбек Нәлібаев ел алдында есеп берді. Биліктің барлық сала өкілдерінің басын қосқан есепті кездесуде әкімнің бір жыл ішінде атқарған жұмыс­тары мен жетістіктері сарапқа салынды. Жиынға облыс әкімі Қырымбек Көшербаев және ел басқарған әкімдер мен сала басшылары қатысты.

    Халықпен жүздесуде қала әкімі Нұрлыбек Машбекұлы жылдың даму қорытындыларын тізбелеп, әр салаға жеке-жеке тоқталып, көр­сет­кіштерді жіпке тізді. Жалпы Қы­зылорда қаласы­ның кірісі соңғы 5 жылда 1,7 есеге артқан. Нәти­же­сінде 2017 жыл­дың басында қала бюджеті транс­ферттерді қоса есеп­тегенде 30 млрд. 831 млн. теңге көлемінде бекітіліп, жыл қорытын­дысымен 43 млрд. теңгеге жеткен.

    Экономиканың негізгі тірек салаларында серпіліс бар. Бюд­жеттен қаралған қаржылардың тиімді жұмсалуы бірқатар сала­лар­дың дамуына қан жүгіртті. Ай­та­лық, ауыл шаруашылығы, тұрғын үй құрылысы, инфра­құ­ры­лым тар­ту, жол мен жарық мә­селелеріне мән беруде қомақты қаржы қаралып, жұмыстар жа­сал­ды. Ал, білім, мәде­ниет, спорт, әлеуметтік сала­лар­дағы түйіні шешілмей тұрған проблемалар да ретін тауып жатыр. Десе де, қор­даланып қалған, қаржыны күтіп отырған мәселелер де жоқ емес.

         Бүгіндері "мына мамандық сұраныста", "мына мамандықтың жалақысы тәуір" деп кесіп айта алмайтын болдық. Барлығын нарықтың механизміне бұра салдық. Десе де бұрынғының престиж мамандығы әлі де бар. Саясатқа салсақ, техникалық маман иелері сұраныстан түспейді. Қазір оқу бітірген оқушылардың бас уайымы осы. Бұл барлық адамның басынан өтетін өмірлік таңдау дерміз. Бірақ, мамандығы басқа, кәсібі басқа жандар айналамызда толып жүр. Біреу қалағаннан, біреу қаржы таба алмағаннан, біреу әлдекімнің шақырумен еңбек етіп, маман атанып отыр. Осындайда мамандық таңдау оқу бітіргеннен кейін әйтеуір бір жұмыс табармын деген ниеттен бері өте алмай тұрған сынайлы. Мүмкін біз қателесерміз, бірақ бүгінгі оқушы, ертеңгі студент, болашақ маман мамандық таңдауда кімге сүйенерін білмей ортада ойланып қалады. Ата-ана ықпалы, орта әсері, ішкі таңдау. Жақында ақпарат құралдарында "грантқа тапсырған түлектердің 80 пайызы өз қалаған мамандығына түсе алмайды" деген ақпарат шықты. Басты себеп - грант үшін барлығына көну. "Тілші түйіні" айдарының бұл жолғы көтерер тақырыбы да осы таңдау турасында болмақ.

    Мойындау керек, тек 11-сыныпқа барғанда ғана оқушы кім болатынын, қандай мамандық таң­дайтынын сол кезде шешеді. Өзінің бейімі барлар таңдауды ерте жасайды, ата-ана кеңесіне құ­лақ асқандар уақытты соза тү­седі, ал көптің таңдауына бас ұр­ғандар екі ойлы болып жүреді. Мұның оң не теріс жақтарын із­деп жатудың қажеті шамалы. Се­бебі осы кезге дейін мамандық таңдаудың машақатын әр­кім әрқалай сезініп келді. Алайда, өмір кейде ойлағандай болмайды. Грантқа түсіп, маман атан­ғандардың жұмыс таппай жүруі, бір мамандықты орта жолда қалдырып кеткен жастардың мысалы көп қоғамда. Әрине, ма­ман болудың жолына нық қадам басқандар аз емес. Көңіліне қонған, мамандығын мақтан ететін азаматтар жетерлік. Сонымен бір­ге өзі қаламаған мамандықта көндігіп барғандарды да жоқ дей алмаймыз.

   Бір анығы, Қазақстанда әлі күнге дейін мамандықтардың жүйесін реттейтін механизм жоқ. Бар болғанның өзінде де көзге көріне бермейді. Сол себептен де түлектер мамандық таңдауда бірнеше факторларға сүйенеді.

Page 1 of 65
онлайн флеш игрынародная медицинадиеты

Сайт бойынша іздеу

Сауалнама

Бүгінгі күні оқушылар мамандықты қалай таңдайды?

Күнтізбе

« Ақпан 2018 »
Дс Сс Ср Бс Жм Сб Жк
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28        

Серіктестер

 

Бұлтты

2°C

Қызылорда

Бұлтты

Құрғақ 93%

Жел 1.61 km/h

  • 5 Нбр 2015

    AM Fog/PM Clouds 6°C 0°C

  • 6 Нбр 2015

    AM Clouds/PM Sun 7°C 3°C