Газеттің ПДФ нұсқасы

Ұстаз мәртебесін бірге көтерейік!

Бізге жазылыңыз!


Республикалық "Ұстаз мәртебесі" газетіне жазылу құны

Қазпочта арқылы 6 айға - 1680 теңге(қала үшін)

6 айға - 1800 теңге (аудандар үшін)

Редакция арқылы 6 айға - 1560 теңге

Редакцияға хат

Email:
Тақырып:
Текст:
Ұстаз мәртебесі

Ұстаз мәртебесі

Сейсенбі, 05 Желтоқсан 2017 09:18

ПАТРИОТ ТӘРБИЕЛЕУДЕ ҚОҒАМНЫҢ МАҢЫЗЫ

        Бүгінгі күні тәрбие мәселесі әрбір көкірегі ояу адамды ойландырмай қоймайтыны анық. Келешегіміздің тұ­ғы­ры биік, іргесі мықты болуы үшін жас ұрпақ сауатты да салауатты болуы шарт. Елі­міз­дің болашағы - ертеңгі тәр­тіп­ті де тәрбиелі ұрпақ екені дау­сыз. Демек тәртіпті, тәрбиелі ұр­пақ өсіру - барлығымызға ор­тақ міндет. "Тәрбие басы - тал бесіктен басталады" деген халқымыздың даналық сө­зінде де талай мән жатыр. Өйт­кені адам баласының дұ­рыс қалыптасуы бала кезден басталады. Мұхаммед пайғамбарға баланы қанша жасынан бастап тәрбиелеуге болады деген кісі сұрағына: "баланы ана құрсағына біткеннен тәр­биелеу керек" - деген екен.

     Отбасы - баланың өмір сү­ру және даму ортасы, оның сапасы көптеген көрсеткіштермен анықталады.

    Әлеуметтік-мәдени: Ата-ананың білімдік деңгейі мен олардың қоғам өміріне қатысуына байланысты.

    Әлеуметтік-экономикалық: Ата-ананың мүлікті сипаттамасымен және олардың қандай жұмыспен айналы­с­уы­мен анықталады.

     Техникалық-гигиеналық: Өмір сүру жағдайларына, тұ­ратын үйлерінің жабдықталуына, өмір сүру ерекшелікте­ріне байланысты.

     Демографиялық: Отбасының құрылымымен анықталады.

     Бала дамуының қай жағын қарастырсақ та, бала қай жаста болса да, оның дамып қа­лыптасуына отбасы үлкен әсер етеді. Баланы бұзуға, түзеуге себеп болатын бір шарт - жас күнде көрген өнеге, демек ата-ана мен баланың арасындағы қарым-қатынастың тәрбиелік мәні зор. Сондықтан отба­сын­дағы ата-ананың тәрбие­лік жұмыстары, біріншіден өз­дерін тәрбиелеуден бастауы керек.

Сейсенбі, 05 Желтоқсан 2017 08:59

САЛЫҒЫ ТӨМЕН СЫРАЛАР ЕЛІ

      Еуропа - капитализмнің бастау бұлағы. Сауда-саттық, ішкі- сыртқы байланысты табыс көзіне айналдырғандар да кәрі құрлық елдері. Әсіресе, алақандай жерде отырып дамудың төте жолын тапқан елдер аз емес жер шарында. Соның бірі туризмге ту тігіп, табысқа кенеліп отырған ЧехияШағын және орта бизнестің қазығы қағылған, салығы төмен, бағасы қолайлы Еуропадағы бұл мемлекет жер-жаһанға дамыған мемлекет ретінде өзін толық көрсете алды. "Алуан түрлі әлем" айдары бұл жолы сыраханалары мол Прага астанасы Чехияға аялдайды.

    Чехия - Германия, Польша, Австрия, Словакиямен шектесіп жатқан әлемдегі кішігірім елдің бірі. Географиялық тұрғыда ел Богемия, Моравия, Силезия сынды 3 негізгі әкімшілік аймаққа бө­лінеді. Бірінші дүние­жүзілік соғыс салдарынан Австро-Венгрия мемлекеті ыдырап, 1918 жылы Чехия, Словакия және Карпатасты Русі бірігіп, дербес Чехославакия республикасы құрылады. Алайда, бұл бірігу ұзаққа созылмайды. Нәтижесінде Чехословакия Чехия мен Словакияға бөлініп тынады. Содан бері екі елдің жұрты өз алдына ел болып, дамудың жолдарын іздеп кетеді. Әрине, бүгінде қос ел түрлі салада байланыс барысын арттырып, сауда-экономикалық тұрғыда алыс-бе­ріс жұмыстарын жүр­гізеді. Қысқаша тарих осы­лай өріледі. 

    Чехия Шығыс Еуропадағы Словениядан кейінгі экономикасы жоғары ел саналады.  Чехия билігі тә­уелсіздік алғаннан кейін даму үшін тоқтап тұрған зауыттарға қан жүргізді. Бұл үшін сырттан қаржы тартып көрші елдерден көмек сұрады. Мұндай оңтайлы сәтті пайдаланған немістер чехиялықтарды қаржылық құрсаудан құт­қарып, ақшалай жәрдем етті.

         Алдағы 10-20 жылда қазір­гі оқытылып жатқан мамандықтардың қажеті болмай қа­­лады деген экономистер мен бизнесмендердің тұ­жыры­мы бүгінгі маман даярлаудың технологиясына жаңаша тетіктер қажет екенін сездіреді. Мұны жыл сайын әлем елдерінің белді сарапшыларының басы қосылатын Давос форумынан да анық бай­қай аламыз. Алайда біз бұл жо­­лы қаржы әлемінде аты бел­­гілі, бизнестің биігінде жүр­ген әлем бизнес­мендері­нің келешек мамандықтарға қа­­тысты ойларын бір арнаға топтадық.

    Миллиардер Марк Кьюбан алдағы 10 жылда гу­манитарлық сала мамандарына сұраныс арта түсетінін алға тартады. Әсіресе басымдық философтар мен филологтарға берілмек. Келешекте қол еңбекті қажет ететін жұ­мыстарды роботтар ал­мас­тырады деп есептей­ді. Тіпті 5-10 жылдан ке­йін еңбек нарығында адам­зат тарихында болмаған трансформация жү­ретінін алға тартты.

         Ел ішінде ұрпақ біліміне күш салып, келешек саналы жастың лайықты білім алуына еңбек еткен қайраткерлер аз бол­маған. Білім саласының беталысын ба­ғам­дап, дамуына бар жігерін жұмсаған Әли Мүсілімұлының білім саласындағы қолтаңбасын тек Сыр елі емес, барша қазақстандық біледі десек қателеспейміз. Ағарту саласын мұрат еткен Әли Мүсі­лім­ұлы еңбек жолында талай қиындық­тарға қарамастан мектеп партасында отыр­ған оқушылардың толыққанды білім алуына жағдай жасады. Ұстаздың еңбегін бүгінде педагогика саласында жүрген үзең­гілестері, оның қамқорлығын көрген ұстаздар мен шәкірттері айтып отырады. Талай жылғы қажырлы еңбегі арқылы Сыр білімінің даму динамикасына үлес қосқан Әли Мүсілімұлының атына мектеп беруі де болашақ ұрпақтың рухын көте­реді. №101 мектеп-лицей ұстаздары мен оқу­шылары ұлағатты ұстаз, білікті басшы Әли Мүсілімнің есімімен аталғанына мақ­танады. Міне, бүгінде ұлағат ұясы қай­раткер тұлғаның өмір жолынан сыр шертетін шараларды ұйымдастырып ке­леді. Соның бірі жақында мектеп бас­шы­лығы оқушыларға Әли Мүсілімұлының жары, педагогика ғылымдарының канди­даты Күлбарам Сәдуақасқызымен кезде­су­ді мақсат етіпті.

    Еркін басқосуға жиылған мектеп оқу­шы­ларына Күлбарам Сәдуақасқызы қай­раткер ұстаз Әли Мүсілімұлы туралы ес­теліктер айтып, өткенді еске алды. Бар ғұмырын білім саласына арнаған ұстаздың еңбек жолындағы қадамдарын жас ұрпақ білуі тиіс. Келелі кездесуге келген қонақ­тарға мектеп директорының оқу ісі жө­ніндегі орынбасары Гүлжаһан Ізбасарова Әли Мүсілімұлының тағылымын келе­шек­ке насихаттау, өнегесін оқушылар жа­дына жаңғырту керектігін баса айтып, мейман қонақтарға ілтипат білдірді. Ал, кезінде Әли Мүсілімұлының қарамағында қызмет атқарған, білім саласының жана­шы­ры қазірде Қызылорда облыстық арда­герлер кеңесі төрағасының орынбасары Күләй Ермағамбетова өткенге шегініс жасап, Әли Мүсілімұлының басшылық қа­сиеті, білімдегі бастамаларын сөз етті.

    Жақында Қызылорда қаласының ішкі істер бас­қармасы жергілікті полиция қызметінің ювеналды полиция бөлімшесі өз жұмыстарының нәтижесімен таныстырды. Ішкі істер органдары қызметкерлері "Кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтардың профилактикасы мен балалардың қадағалаусыз және панасыз қалуының алдын алу туралы" және "Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы" заңдарды басшылыққа алып жұмыс жасап келеді екен. Мектеп оқушылары арасындағы қылмыстылық пен құқық бұзушылықтың алдын алу жұмыстары қалада бір жолға қойылғаны сөз етілді. Он ай бойы орын алған оқиғалар мен тіркелген қылмыстарға шолу жасалынып, өз істеріне есеп берді. Жаңа мақсаттар мен тапсырмалар, ұсыныстар қабылданды, мәселелер алға шықты. Енді солардың ішіндегі ең маңыздыларына тоқталайық.

    Қауіпсіздік, оның ішінде балалар тәртібі мен жүріс-тұрысы, олардың жол-көлік апаттарына ұрынып қалмауы үшін бақыланып отырылады. Білім беру ұйымдарына бекітілген мектеп инспекторларымен сол аймақта қоғамдық тәртіп пен жол қауіпсіздігін қамтамасыз етуге жауапты жол-патрульдік полиция қызметтері оқушылардың таңертеңгі сабаққа келу уақыттарында жаяу өткелдерден күтіп алу, түскі ас және мектептен кешкі қайту кезеңдерінде шығарып салу, оқушылардың қайту жолдарында қоғамдық тәртіппен жол қауіпсіздігі міндетін сақтау шаралары қатаң қадағаланып, назардан шығармау бірінші кезекте тұруы тиіс. Сол мақсатта бірқатар тапсырмалар берілген. Қазіргі таңда Қызылорда облысының ішкі істер департаментіне қарасты ювеналды полиция бөліністерінің штаттық саны 137 болса, олардың 110-ын мектеп инспекторлары, қалған 27-сін аймақтық инспекторлар құрайды. Ал, Қызылорда облысында 293 орта мектеп бар. Есептеп қарасаңыз, өңірдегі 183 білім ордасына мектеп инспекторлары жетіспейді. Нәтижесі сол, өңірдегі жасөспірімдер жасаған қылмыстардың барлығы Қызылорда қаласында тіркелген. Ауыл-аймақтағы балалар бұзақылығы бақыланбай жатса, оны құжат жүзінде көру мүмкін емес екені айдан анық нәрсе.

    Бүгінде мұғалім мамандығына кім көрінген әңгіме айтып, пікір білдіретін болып алды. Мұнымен қоймай әлеуметтік желіде ұстаздармен ұстасып, тіпті дөрекі сөйлеген мектеп оқушыларының әрекеттері бүгінгі мәртебелі мамандықтың беделіне көлеңке түсірді. Әйтсе де, ел ішінде сыйлы, қоғамда айтары бар педагогтардың  саладағы өзекті мәселелерде бас көтеріп, білім саласының дамуына қажетті ұсыныстарын жеткізіп жүргендері аз емес. Соның бірі, елге белгілі ұстаз Өмір Шыныбекұлы. Көптің соңынан еріп кетпейтін, өзіндік ұстанымы бар ұстаздың айтарына құлақ түріп, ашық әңгіме алаңына шақырдық.

    - Өмір аға, ұстаз деген ұғымның негізгі түптамыры "зайырлы уағызшылар" делінеді көне кітаптарда. Сіздіңше, ұстаз деген кім?

   - Ұстаз - тек үйретуші, білім беруші ғана емес, үлгі-өнеге көрсетуші, тәрбиеші. Жалпыадамзаттық тәжірибеде мектептің басты және негізгі функциясы - оқу-тәрбие беру. Бүгінгі күні мұғалімдерге түрлі курстар мен семинар-тренингтерде қалай оқытуды, сабақты зерттеуді үйретіп жатыр. Ал "тәрбие" туралы әңгіме жоқ. Иә, ол курстарда "Метатаным", "Метатә­жірибе" туралы айтылады. Бірақ "Танымды тану керек", "Тәжірибені өзгертетін тәжірибе" деген секілді үстірт қана айтылады.

   Пажарес деген ғұламаның айтуынша, мұғалімнің көзқарасы мен шешімінен шығатын іс-әрекеті оның ұстанымын анықтайды. Ал адамның ұстанымының қалыптасуы өте ұзақ процесс. Кейбір адамдарда ол ұстаным мүлдем қалыптаспай да кетуі мүмкін.

   - Егер бәрін ұстаным анықтайтын болса, мұғалім сабақ берудің алуан түр-әдісін үйренгенімен рухани-адамгершілік деңгейі жалпыадамзаттық нормаларға сай емес болса ше?

   - Жоғарыда айтылған "металар" ол үшін бар болғаны ғылыми термин ғана болуы мүмкін. Яғни, сабақты шебер өтетін мұғалім оқушыдан сыйлық алуы немесе дәметуі мүмкін. Одан өзге, мемлекет мектепті жөндеуге жыл сайын бөлетін қаражат тек дәліз бен әкімшілік бөлмелерді жөндеуге ғана жетеді. Сынып бөлмелерін сынып же­текшісі немесе кабинет меңгерушісі жөндеуге міндетті. Ата-анадан ақша жи­науға қатаң тиым салынса да, мұ­ғалімнің мардымсыз жалақысы жетпегендіктен кейде ол ата-аналарға алақан жаюға мәжбүр болады. Ал заңсыз ақша айналымы жүрген жерде қандай тәрбие болуы мүмкін?

Сейсенбі, 28 Қараша 2017 10:45

Ақсүйекті ақсүйектер ойнаған ба?

Қызыл бешпент үстінде,

Қынама бел, шашбаулым.

Алтыбақан тебуге

Сұранайын мақтаулым, шашбаулым.

Ай толықсып, аспанда,

Туған кезде, шашбаулым.

Ойнаймын деп ақсүйек,

Қуана бер мақтаулым,шашбаулым.

     Алтынбек Қоразбаевтың өлеңіне арқау болған бұл ойын махаббат көрінісін көзге елестететін ұлттық дәстүр секілді. Сақтың салтын, ғұнның ғұрпын сақ­таған көне көшпелі елдің ең керемет ойыны тарих тізімінен сызылып қалмай, ХХІ ғасырға да жетті. Алайда, ойын атауы мен ережесі содан соң көп кітаптардағы жазбалар ғана ақсүйек­тің құпияларынан сыр шертеді. Шынтуайтына келгенде, қолына сүйек алып, түн ішінде оны із­­деп жүруді ерсі көретін жастар бұл ойыннан түбегейлі бас тартқалы қашан?! Тек дәстүрлі мерекелерімізде ғана бір еске түсіретіні болмаса.

    Ақсүйек ойыны төңірегінде толып жатқан жауапсыз сұрақтар бар. Ойын қалай пайда болған? Қандай түліктің сүйегі көп қолданылады? Ғашықтардың ғана ермегі болған ба? "Ақсүйек" деп аталуының мәнісі неде? Осы секілді толастамайтын сұ­рақтар ішіне "Ақсүйек" ойынын "Ақсүйек тұлғалар" ғана ойнайтын ойын ба?" деген сауал да өз жауабын іздейді. Қоғамды қы­зық­тырған осындай маңызды сұрақтардың жауабын ойынға зерттеу жасау арқылы жауап тауып көргенді жөн санадық. Аңыздар мен ел арасындағы ауыз­бен тараған көп әңгімеге құ­лақ аспай зерттеулер мен тарих парақтарын ақтардық. Ке­зік­тірген қызықты деректер жетерлік.

Сейсенбі, 28 Қараша 2017 10:33

Сырдың сырбаз Сұлтаны

         Алты алаштың анасы атанған Сыр бойының бір бөлшегі саналатын кие­лі Қармақшы өңірінің жүз жүй­ріктің отаны атануы тегін емес. Осы жүз жүйріктің ізін басып, Қызылорда облысының киноландыру жүйе­сі, мәдениет саласы мен өне­рінің өр­кен­деуіне елеулі үлес қосқан абзал аза­мат, білікті басшы, мәдениет қызметкерлерінің ақылшы-ұстазы, Сыр сүлейлері мұраларының жанашыр насихатшысы, асыл ағамыз Сұлтан Сармолдин еді.

     2017 жылдың 17 қарашасы күні Қармақшы ауданы Дүр Оңғар ауылында Қызылорда облысының мәдениет, архив­тер және құжаттама басқармасы мен Қармақшы ауданы әкімдігінің қолдауымен облыстық халық шығар­ма­шылығын дамыту және мәдени-про­дюсерлік орталығының ұйымдастыруымен Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың "Болашаққа бағдар: ру­ха­ни жаңғыру" атты мақаласы ая­сында С.Сармолдиннің өмірі мен шы­ғар­машылығына арналған "Сырдың сырбаз Сұлтаны" атты мәдени шара ұйымдастырылды. Шара барысында елге аға болған жанның тұлғасы жастарға үлгі, кейінге естелік болсын деген мақ­сатта "Сырдың сырбаз Сұлтаны" атты кітаптың тұсаукесер рәсімінде Қар­мақшы ауданы әкімі­нің орынбасары Сәмитов Мәжит Сәмитұлы, Қар­мақшы ауданы әкімі­нің кеңесшісі Дастанбек Нәзікбаев, Қармақшы аудандық мәслихаттың хатшысы Марат Наятұлы, "Жаңажол" жауапкер­ші­лігі шектеулі серік­тесті­гінің бас агрономы, аудандық мәслихаттың депутаты Төлеу Ералиев, мәдениет ардагері, ҚР Мәдениет қайраткері төсбелгісі­нің иегері Шекер Орын­бае­ва және аға­мыздың жары Тасболатова Күміс Исламқызы естеліктерімен бөлі­сіп, кітаптың көрермендерге жол тартуы­на өз лебіздерін білдірді. Сонымен қа­тар жергілікті ақын Достық Тілеу­бер­геновтің сөзіне жазылған аға­мызға арналған арнауды жырау Әділбек Сүлей­менов орындаса, жас әнші Ержан Алпысбаевтын орын­да­уында Сұлтан Сармолдиннің сөзіне жазылған жер­гі­лікті композитор Базарбай Жүсіпбаевтың "Сағыныш" әні көпшілік көңілі­нен шығып, орындаушылар жиналған қа­уым ризашылығына бөленді. Тарихы мол ізгілікті шараның өтуіне қаржы­лай көмек көрсеткен Қармақшы ауданы әкімдігі мен "Жаңажол" жауапкер­ші­­лігі шектеулі серіктес­тігі және Сұлтан ағамыздың отбасы бол­ды.   

Сейсенбі, 28 Қараша 2017 10:29

Мамандығым - мақтанышым

   WorldSkills халықаралық қозғалысы техникалық мамандықтарды насихаттау, дүниежүзі бойынша кәсіби жас мамандарды даярлау, сапасын сынау, біліктілік мәртебесін арттыруды мақсат тұтады. "Әлемдік бағыт" деген мағынаны білдіретін осынау жарыс - әлемнің 75 мемлекетіне таралған халықаралық қозғалыс. Қазіргі таңда қауымдастық құрамына 75 мемлекет кірсе, Қазақстан соның 70-ші қатысушы мемлекеті.

     Қазақстан WorldSkills қозғалысына 2014 жылы еніп, 2015 жыл елімізде алғаш рет ұлттық чемпионатын өткізді. Ұлттық жарыстың негізгі мақсаты - жұмысшы маман­дықтардың беделін көтеріп, техникалық кәсіби тәжі­рибенің қызығушылығын арттыру. WorldSkills байқауы еліміздің жас мамандарын ынталандырып, әлемдік чемпионатта бақ сынауына жол ашады.

    Қазалы аграрлы-техникалық колледжінде "WorldSkills Kazakhstan" Ұлттық чемпионатының аймақ­тық кезеңі ұйымдастырылды. Байқаудың мақсаты - Қазақстан Республикасында білім беруді және ғылымды дамытудың 2016-2019 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыру, білім беру ұйымдарында немесе білім беру ұйымдарын бітірген түлектер арасында ерекше дарынды және интеллек­туалды қабілетті жоғары білім алушыларды және өз ісінің шеберін анықтау, оқытумен қатар кәсіби шеберлігі бағытында практикалық жұмыстарының жүргізілуін жетілдіру, білім алушының кәсіби біліктілігін арттыру және теория мен тәжірибені ұштастыра білу, жаңа технологияларды пайдалану арқылы көрсетіп, практикалық жұмыстарды жинақтап, іріктеп және өз ісінің шеберін байқаудың облыстық кезеңіне жіберу.

Сейсенбі, 28 Қараша 2017 06:11

ТАРИХЫ ТҰНЫҚ ТҰМАНДЫ АЛЬБИОН

       Сан түрлі мемлекет бір ғаламда тіршілік кешуде. Әлем картасында өзіндік бедері мен беделі бар елдердің ішінде жерінің көлемі айтарлықтай атырапты алып жатпаса да, дамыған елдердің біразына ауыз салып, өз әмірін жүргізген Ұлыбритания қашанда әлемдік өркениеттің ұлы державасында тұрған мемлекет. Британ билігінің күні бүгінге дейін монархияның символдық жолын сақтап қалуы, талай елдерді тізе бүктіріп, өз дегеніне иландыруы британдықтардың жұмыр жердегі орнын айшықтай түседі. Жаһандық тарих сахнасында тұтас империялар құлап, жаңа мемлекеттер орнығып, заман өзгеріске түссе де британдықтарды басқарып отырған ІІ Елизавета 65 жылдан бері тақтан түскен емес. Тоқсанның төріне шыққан монарх ІІ Елизавета бүгінде британ халқының тірі тарихы екені дау тудырмайды. Мұның бәрі тұрақтылық арқылы қанға сіңген. "Алуан түрлі әлем" айдары оқырмандарды британ мәдениетімен жақынырақ таныстыруға бел буды.

     Ұлыбритания - Еуропаның солтүстік-батысында, Британ аралдарында Ирландия аралының сол­түс­тік-шығыс бөлігі мен ұсақ аралдарда орналасқан мем­­лекет. Халқының 80%-ына жуығы ағылшындарды құрайды. Мұ­нымен қоса елде шотланд­тықтар, уэльстіктер мен ир­ландықтар мекен етеді. Негізінде Ұлыбритания 4 әкімшiлік-саяси бөліктен: Англия, Уэльс, Шотландия және Солтүстік Ирландиядан тұрады.

онлайн флеш игрынародная медицинадиеты

Сайт бойынша іздеу

Сауалнама

Күнтізбе

« Желтоқсан 2017 »
Дс Сс Ср Бс Жм Сб Жк
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31

Серіктестер