Газеттің ПДФ нұсқасы

Ұстаз мәртебесін бірге көтерейік!

Бізге жазылыңыз!


Республикалық "Ұстаз мәртебесі" газетіне жазылу құны

Қазпочта арқылы 6 айға - 1680 теңге(қала үшін)

6 айға - 1800 теңге (аудандар үшін)

Редакция арқылы 6 айға - 1560 теңге

Редакцияға хат

Email:
Тақырып:
Текст:
Ұстаз мәртебесі

Ұстаз мәртебесі

Сейсенбі, 15 Тамыз 2017 10:49

Көкпарға көп ел көз салуда

        Өзін "Нағыз қазақпын" деп жүр­гендерден ұлттық ойынның мән-жайын сұрасаң түк білмей абдырап қалып жатады. Онда да айтатыны көкпар. Көк алаңды көк шаң етіп көкпар тартып ойнап жат­қан жігіттердің сұлбасын еске түсіріп айтып бере салады. Оның ішіне еніп, идеологиясы мен тарихын түсіндіріп беретіндер бірен-саран. Қазақтың қазақ болып қалыптасып, ел болып ұлан-асыр той жа­сағанынан бастап, тарихтың тажалынан аман өтіп тәуелсіздік дейтін "тәңір берген тәтті сыйға" жетемін деген аралықта көкпар ойыны бір ұмытылған емес. Елмен бірге емін-еркін жасасып келеді.

  Ұлттық ат спорты ойындарының біріне жататын - көкпар көп қазақтың қанын қыздырып әкете­тін қызықты да тартысты ойын. Көпті көрген көнекөздерден "көк­пар" сөзі қайдан шыққан деп сұрасаң "көк бөрте" сөзінің бірігуінен пайда болған деп жауап қата­ды. Шынымен де бұл шын­дық­қа жанасады. Себебі дәс­түрлі қазақ қоғамында көкпар ойынына жүні жылтыраған, бір жасты ең­серген, арнайылап семіз серке ма­лы таңдалынып алынады. Терісі ты­ғыз, әрі мықты болатын серкенің сал­мағы да 20-30 килодан төмен бол­мауы шарт. Ал, өзге түліктің терісі алпамса жігіттердің тартқылауына шыдас бере алмай жыртылып кетеді. Қазақ сол үшін де көк­пар­ға ең қонымдысын іздеп тап­қан.

   Қазақтың ойыны дейміз-ау. Ұлт­тық ойынды өзге елдерде "өз еліміздің, тарихымыздың күретамыры" деп өздеріне еншілеп алғысы бар. Көкпар Орталық Азия елдеріне кең таралған спорт түрі бол­ған­нан соң қай елдің ойы­ны екенін дөп басып айту қиын. Мы­салы, қырғыз тілінде "көк бөрү", "улак тартыш" (тарту) десе, тәжік тілінде "бузкаши" деп атайды. Көкпар тарту сияқты ұлттық ат спорты ойындары басқа да Шығыс елдерінде бар. Ауғанстанда кең тараған бузавиш ойыны көкпарға өте ұқсас. Сондай-ақ, Аргентина халқының да көкпарға ұқ­сас ат спорты ойы­ны әлі күнге ойналып келеді. Құй­рық жа­лын шарт тү­йіп, тұлпардың төзім­дісін, сәйгүліктің сайыпқыранын таңдап алатын қазақ көк­паршылары ұлт­тық ойынның тізгінін өзгенің қолына ұстатып қоймасы хақ.

         Егер Сіз Франция елінде болып қайтқан болсаңыз, ондағы балалардың тәрбиесіндегі ерекшелікті де байқаған боларсыз. Бұл елдегі бар баланың бойынан өмірге құштарлықты, тәрбиесінен мейірімділікті байқау қиын емес. Балалардың тамақтану барысындағы әдепті­лігі өз алдына бөлек әңгіме, өзгелермен тілдескендегі сыпайылықтары тамсанды­рады. Сонымен қатар, олардың белгілі бір мәселеге қатысты қарсылық танытуын сирек кездестіруге болады екен. Admi.ru сайты француз балалары­ның бойындағы мұндай ерекшеліктердің қалай даритынына зерттеу жүргізген.

 

Бала өміріндегі алғашқы жылдар

   Францияда жас ана атану - бала дүниеге келгеннен кейін он аптадан соң жұмысқа қайта қо­сылу немесе қаржылай көп шығындарға жол ашу дегенді білдіреді. Заң бойынша, аналар бала тәрбиесіне көңіл бөлу үшін ұзақ уақытқа декреттік демалыс алуға да құқылы. Осыған қара­мастан оның жұмыс орны сақ­талады. Алайда, ол осы шешімді қабылдау арқылы ай сайынғы жалақының орнына аз мөлшер­дегі бала күтіміне байланысты жәрдемақы алады. Ал, жұмысқа қайта қосылған жағдайда баланы тәрбиелейтін кіші топтарға немесе бала күтушілерге тапсы­рады. Мұндайда бала ерте жас­тан-ақ бейтаныс ортаға түседі. Сол арқылы көпшілік арасына тез бейімделуге дағдыланады және ата-аналарына жиі тәуелді бола бермейді.

 

 

Астанасы - Иерусалим

Жерінің көлемі - 22 145 км2

Халқының саны - 8 351 802

Тұрғындары - еврейлер, арабтар

Билік түрі - парламенттік республика

Ақша бірлігі - Израиль шекелі

 

      

    "Әлемді еврейлер билейді" деген әңгіме жер жаһандағы халықтар арасында кең таралып еді бір кездері. Мұның сырын сол ұлттың еңбекке епті, іске бейім, талапшыл еврейлердің ұстанымынан іздеген дұрыс шығар. Рас, көпшілік еврейлерді жоқтан бар жасайтын, қара судан қаймақ алатын пысық ұлтқа теңейді. Сондықтан болар еврейлер туралы ел арасында түрлі әңгімелер мен көзқарастар бар. "Алуан түрлі әлем" айдарының бұл саны еврейлердің мекеніне айналған Израильге аялдайды.

    Географиялық ауқымда қарасақ, Израиль - Азия мен Африканы қосып тұрған мемлекет. Солтүстік шығысында - Сирия, Иордания, оңтүстігінде Мы­сырмен шектессе, батысын Жерорта теңізі шайып жатыр. Жасыл-желекке көмкерілген, тарих пен дінді тоғыстыра алған, кәсіпкерлік саласында өзін­дік қолтаңбасы бар, медицина ба­ғы­тында біраз елдің алдын орайтын Израиль елінің тарихы өз алдына бір тақырып болады. Дегенмен, әріден тамыр тартпай-ақ, еврейлердің қазірге дейін айтып жүретін тарихына қысқаша тоқтала кеткенді жөн көрдік. Көне деректерден белгілісі, Израиль израиль халқына мұраға қалған ежелгі мә­де­ниет гүлденген жер. Бұл аймақ Иисус­тың дүниеге келіп, мұсылман дінінің ел­ші­сі Мұхаммедтің көкке көтерілген жері саналады. Сол себептен де Израиль көп­­­шілік жұртқа қасиетті мекен ретін­де белгілі. Негізінде, Израиль та­рихы небір тарихи оқиғалар мен кезеңдерге толы. Арабтардың жау­лап алуы, Наполеонның жорығы, тә­уел­­сіз­дік жолындағы күрестен кейін­гі Ұлы­британия, Франция мен Египетке қар­сы соғыстар кешегі тарих. Елордасы Иерусалимнің бір бұрышын жау қолына бермеген еврейлер арабтармен талай жыл соғысып, ақырында 1980 жылдары  Иерусалимді біртұтас астана етіп, Сирияның бір аймағын өзіне қаратып алады. Жалпы араб-израиль арасындағы әскери соғыстар 1948 жылдан 1982 жыл­ға дейін жалғасты.        Израиль үстем­дік еткен жерлер мен мұнайдың саясат құралына айналуы соғыс отын тұтан­ды­рып, талай жылғы текетіреске ұласты. Әлбетте, саяси сипаттағы жанжал кім­ге де болмасын қиындық келтіреді. Қазірде Израиль елі тыныштық құшағында тұр, жағдай тұрақты. Десе де со­ғыс­тың сұсын көрген халықтың әрбі­рі­нің үйінде жарылғыш заттардан қорғанатын жерлер бар деседі. Мұны елге аял­даған туристердің жазбасынан оқи оты­рып сезінуге болады.

    Жер-жаһанды мекен еткен әрбір ұлт, әрбір мемлекет өркениеттің қалыптасып, жетілуіне ерекше із қалдырады. Өзіндік мәдениет, ерекше ұстаным жұмыр жерде тіршілік ететін әлем елдерін бір арнаға тоғыстырады. "Алуан түрлі әлем" айдары өткен аптада Батыс Азия мемлекеттерін Оман сұлтанатынан бастаса, бұл жолы өзіндік өрнегі мен ерекше мәдениеті бар арабтардың мекені Иорданияға аялдайды. Батыста Израильмен, солтүстікте Сириямен, шығыста Ирак, Сауд Арабиясымен қабысып жатқан шағын мемлекет. Шартарапқа белгілі Өлі теңіз, Петра қалашығы, Қызыл теңіз бұл елдің басты байлықтары саналады. Бұрынғы бәдәуилердің тіршілігін жалғаған арабтар тұратын елдің тұмар етер ұстанымдары мен ерекшеліктеріне тоқталмақпыз.

Сейсенбі, 08 Тамыз 2017 11:41

Өзендер

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Оқушылардың өзен туралы білімдерін еске түсіре отырып, өзен түрлерін, өзен бө­лік­терін, өзеннің қоректену ре­жи­мін, өзен суының шығынын есептеуді үйрету.

Тәрбиелік: Табиғатты қорғауға, өзен-көлдерді ластамауға, суды үнемдеуге тәрбиелеу.

Дамытушылық: Картамен жұ­мыс дағдысын қалыптастыру.

Пәнаралық байланыс: Жара­ты­лыстану, қазақ әдебиеті, мате­матика, тарих.

Сабақтың түрі: Жаңа сабақты меңгеру.

Әдісі: Сұрақ-жауап баяндау, оқулықтан өзендерді көрсету.

Көрнекілігі: Электронды оқу­лық, Қазақстанның физика­лық карталары, суреттер (тау және жазық жер өзендері), атлас, оқу­лық.

    Кейде сіз өзіңізді балаңыз үшін барыңызды аямай, қалауының барлығын орындап жүргендей сезінесіз бе? Бала бойындағы ерекше дарынын ашуға расында сіз қолда бар мүмкіндікті пайдаланып жатырсыз ба? Әлде балаңыз тек сіздің қалауыңыз бойынша, тек сіздің көңіліңізге қарап түрлі үйірмелерге қатысады ма? Ал, одан келешекте қандай нәтиже күтесіз? Әлде балаңызбен балаша сөйлесіп, оның өзіндік пікірін сұрап көрдіңіз бе? Егер осы сауалдың барлығына да сізде тек "жоқ" деген жауап болатын болса, онда осы мақаланы соңына дейін оқып шығыңыз.

Сейсенбі, 08 Тамыз 2017 11:21

Темір торсыз түрме жазасын өтеу

     Жаһандану Қазақстанды жарқын биіктерге жетелеу үстінде. Қазақ елі өркениетке өзгеше қар­қын­мен, жаңа леппен ілесіп келеді. Ата заңның бү­гінгі баптары да әлем елдерінің тәжірибелеріне сү­йене отырып өзгерістермен жаңаруда. Соның бірі - про­бация туралы заң. Енгізілгеніне көп уақыт бола қой­маса да, жасалынып жатқан жұмыстардың шет-жа­ғасы көпке мәлім.

    Тегінде қазақ "тектілік" деп тек­ке айт­паса керек-ті. Өйткені ыдыс-аяғы сыл­дырламай тұратын шаңырақта бе­реке сол текті тәрбиенің ықпалымен ғана болмақ. Қазақтың жігіттері бойжеткенді ат артына отырғызбай, ердің ал­дың­ғы қасына мінгізіп алып қаш­қан. Бұл үй болар алдындағы алғашқы жо­ралғы­ның кішкене ғана көрінісі. Ал, шаңырақ кө­тергеннен соң ер азаматтың үйі­нің ең киелі, яғни төргі орында қам­шы ілінулі тұ­ратын болған. Қамшы ілін­бей тұрған шаңыраққа құдайы қонақ та қонбайтын. Себебі ері иен даланың тө­сінде елін қорғап жүрген болуы мүмкін, әйел ға­на тұратын шаңырақ екенін ишарасыз ұғынған. Бұл бұрынғының дала заңдарының бірі десек болар. Әйел азаматшаларды құр­меттеудің үнсіз көрі­ніс­тері қасиетті қазақ даласында осылайша өр­біп келді.

Сейсенбі, 08 Тамыз 2017 10:57

Әкеге қарап ұл өсер...


    Әкенің балаға қалдырған ең үлкен сыйы - өнегелі тәлім-тәрбие. Алайда, байқаусыз тентектік жасайтын жас­өс­пірімді кінәлайтын қо­ғамды әке болмысы ойландырады ма? Болатын бала бірден туыла сала данагөй болуы, іш­кен астан немесе табиғаттан пай­да болуы сирек құбылыс. Да­рындылық тектілікпен ғана даритын туа бітетін тылсым. Ал, осындай ұрпақты тәрбиелейтін бүгінгі қоғамның әкелері қандай болуы керек? Азанның шақыр­ғанын аңдамай қазанның қайнағанын аңдитын еркектерге, одан қалды әйеліне жұ­мыс жасатып өзі жөргек жуып отыратындардың бала-шағасы қандай азамат болатыны алаңдатарлық дүние. "Әке көрген оқ жонар" еркек ердің ісін қылатынын меңзеген дана бабала­ры­мыз бүгінгі ерлер әйелдің, әйелдер еркектің ісін жасап жүр­генін қайдан білсін. «Әке көрген тон пішіп» жатқан өмірде бұл заман талабы дейтіндерді сөзбен жеңу ең қиынның қиыны.

    

      Қазақылықтың исі аңқыған, ою-өрнекті бұйымдарға аңсарымыз ауып тұратыны жасырын емес. Қолданыс аясы тарылып, пайдаланудан қалып бара жатса да, қазақтың әр бұйымы өзінше құнды. Тарихи жәдігерлеріміз алтынға бергісіз бағалы. Сондықтан да қолы алтын қазақтың шеберлері ойлап тапқан тұрмыстық бұйымдар нарық әлемінде брендке айналса, ұлттық өнімдер өңірлерге кеңінен таралар еді. Ұсталар, шеберлер, зергерлер, тігіншілер де қазақтың болмысын ашатын дүние жасап шығарып, ұлттық бұйымның пайда болу тарихын түсіндіріп отыру да маңызды. Осы орайда ең бірінші Қармақшы ауданындағы этноауыл еске түседі.

онлайн флеш игрынародная медицинадиеты

Сайт бойынша іздеу

Сауалнама

Күнтізбе

« Қазан 2017 »
Дс Сс Ср Бс Жм Сб Жк
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Серіктестер