Газеттің ПДФ нұсқасы

Ұстаз мәртебесін бірге көтерейік!

Бізге жазылыңыз!


Республикалық "Ұстаз мәртебесі" газетіне жазылу құны

Қазпочта арқылы 6 айға - 1680 теңге(қала үшін)

6 айға - 1800 теңге (аудандар үшін)

Редакция арқылы 6 айға - 1560 теңге

Редакцияға хат

Email:
Тақырып:
Текст:
Спорт

Спорт (27)

        "Отан үшін күресім, елге ти­гізген үлесім" деп білетін белдесудің хас шеберлері Қазақстанда жыл сайын анықталады. Жауырыны жерге тимеген, күрзідей салмақты сайып­қырандарға нағыз саңлақ атау­лар беріліп, абыройларын ас­қақтатады. Не дегенмен де ел на­мысын қорғайтын ер халық үшін қаһарман болып қала беретіні хақ.

    Сом денелі, иықты, жауырынды жампоздардың жандарына серік қылған қазақ күресінде бірнеше теңеулік атаулар бар. Шеберліктеріне қарай "Сыр сұңқары", "Түйе балуан", "Қазақстан барысы" деп абырой еншілеген, атақтары жер жа­ратын балуандар да жетер­лік. Бұл жаңа қоғамда жаңа леп алып келе жатқан ұлттық ойынның жүйеленген көрінісі. Бірізділікке түскен ойын шарт­тары мен қыруар бәс тігілетін ойынға шетел балуандары да көз тігіп отыр. Құлан қай жерде қансыраса, қарға да сол тө­беден бой көрсететіні секілді, бас бәйгесі қомақты болғалы бері ұлттық спортты ауыздарынан тастамайтындар көбейді. "Ұлт болашағы - ұлттық спорт" деп теңгесін аямайтын мемлекетке мұндай құрбандық керек те шығар. Бірақ, бір күні де­меу­шілік тоқтаған кезде ұлт­тық ойынның маңайына топтас­қандар онан ат тондарын ала қашпаса игі.

    Бүгінді жете білу үшін өт­кенге көз жүгіртіп тұрған да жөн. Қазақ халқының өмір сүру салты көшпенді тұрмысқа бе­йім­делгендіктен, күнделікті іс-қимылдарының бәрі дерлік күреске толы. Тарихқа көз жү­гіртсек, көшпенді тайпалардың түп атасы сақ, ғұн, түркілер дә­­уірінде садақ атудан, ат үс­тінде найзаласудан тағы басқа дәстүрлі сайыстар өтетіні жайлы нақты деректер бар. Мысалы, Қытайдың осы заманғы ар­хе­ологтары біздің жыл санауымыздан бұрын Хан патшалығы дәуірінде тұрғызылған, Шинан қаласы маңындағы ежелгі түр­кі­лердің қонысын қазып, обаны ашқанда зираттың ішінен екі мыс табақша табылыпты. Та­бақ­шалардың бетінде екі адам бір-бірімен қойын-қолтық ұстасып, күресіп жатқан сипаты ашық бейнеленген екен. Қытай ғалымдары бұл балуандарды түріктердің арғы тегі саналатын ғұндар деп ұйғарған. Демек, бұл заттар - күрес шежіресінің тым тереңде екенінің айғағы.

Бейсенбі, 28 Қыркүйек 2017 03:16

АСЫҚ МЕРГЕНДІКТІ МЕҢГЕРТЕДІ

| Автор: 

   Ұлттық құндылықтарды тү­гендеген тұста ұлттық ойындар көш бастап тұрады. Неліктен десеңіз, баласының бос уақы­тын тиімді игере білген ата-ана оның болашағынан да зор үміт күтеді. Ал, баланың азамат болып қалыптасуына ықпал ете­тін жасөспірім күндегі асыр салып ойнаған ойындары. Және де ол жеткіншектің жетілуіне әсер етеді. Ұлттық ойындар - қа­зақ халқының тәрбиелік мәні мол рухани қаруы. Мұнымен қа­ру­­ланған кез келген қарадомалақ өмір ағысында ештеңеден қа­пы қалмасы хақ. Бұл бір. Екіншіден, әр ойынның астарында тарихи тағылым жатқан ұлт­тық ойындар бүгінде талайды тән­ті етіп отыр. Әр ойында өмір­дің өзі бейнеленіп, сұрапыл, сой­қан соғыс заманында қиын­дық­пен күресуге үйрететін тиімді тәрбие құралдары болып есептелген.

    Ал, қазіргі қазақ балалары не­мен ойнайды? Төрт бұрышты те­ледидарға телміріп, тиімсіз күн өткізе ме? Болмаса көгілдір телеэкрандағы электронды ойын­­­­дар бала миын улап жатқан жоқ па? Осы секілді әр түрлі өлімге жетелейтін ойындар әлеу­меттік желіні шулатқаны да есімізде. Сән қуған балалардың бір­шамасы бармақтарына қыстырып спиннер айналдырып жүреді. Дегенмен де дәстүрлі қа­зақ қоғамында бұл ойынды әлдеқашан игерген десе жалған емес. Қарапайым асық ширатып, оны айналдыруды спин­нер­ден мың есе артық деп есептеуге болады. Шет елдің "жаңа ойын таптым" деп шіренгеніне түк те таң қалмас едім. Ширатуды шақалақ күнінен білетін қа­зақтың қарадомалақтары, асық ойынын асыға күтетін. Сол ха­лық зор санаған асық ойыны ба­­ланы мергендікке, туралық­қа, дәлдік пен әділдікке тәрбиелейтін ұлттық ойын болған. Кө­ненің көзіне айналып бара жатқан ойынның қыр-сырына қа­ны­­ғып көрдім. Талдап, терең қаз­балап, тарихының тереңіне тән­ті болған талайлардың асық ойыны жайындағы пікірлері де биіктен бой көрсетеді.

Сейсенбі, 12 Қыркүйек 2017 10:35

ҚАНАТ ҚАЗАҚТЫҢ РУХЫН КӨТЕРДІ

| Автор: 

     "EXPO-2017 ASTANA" көрмесі аясында Астана қаласында Қанат Ислам мен Брэн­дон Кук арасын­да­ғы жекпе-жек қа­зақстандықтар үшін қуанышпен аяқталды. 25-ші жеңісімен қуантқан Qazaq - Қанат Ислам Қазақстанды бір серпілтіп тастады. Бокс сүйер қауым жеңіс күткен еді, сол межеге Қанат жете білді. Отандасымыз бірінші орта салмақтағы WBO, NABO және WBA Inter-Continental белдіктерін қорғап шықты.

   Ойын басталғаннан екі боксшы бір-бірін аңдысып жүрді. Үшінші раундтың соңғы секундында Қанаттың сәтті бір соққысынан Брэндон есеңгіреп қалды. Ал, жанкүйер жұрттың қызу қолдауы, "Қазақ" деп ұрандатуы жер­ле­сі­мізге күш бергендей. Төртінші раундта да Қанат жиі ша­б­уыл­дады. Дегенмен де Брэндон есін жиып алды. Ал, бе­сінші раунд бастала сала Қанаттың сол жақ қолымен соқ­қан соққысы қарсыласының иек астынан тиіп, керме ар­қанға шалқалай құлатты. Екі нокдаун алса да Брэндон төзімділігін дәлелдеді. Шыдап бақты.

   Сегізінші раундта Брэндон үшінші рет нокдаун алды. Қанат соққысын жиілеткенімен қарсыласы құ­шақ­тап алып, раунд аяқталды. Тоғызыншы раунд бастала са­ла соқ­қысын үдеткен Қанатқа төреші жеңіс туын ұс­татты.

   "Qazaq" лақап атымен шығып жүрген отандасымыз Қанат Ислам бірінші орта салмақтағы WBO, NABO және WBA Inter-Continental чемпиондық белбеулерінің иегері Бүкіләлемдік бокс қауымдастығының (WBA) 8 қыркүйекте жаңартылған рейтингінде екінші орыннан көрініп тұр. Бұл да бір өз алдына үлкен жетістік. Қанат Исламның кез­десудегі қарсыласы жанкүйерлеріне Bad Boy, яғни "жаман бала" лақап атымен танымал Брэндон Кук болса WBA рей­тингінде - 5 орында орналасқан.

  Оның соңғы жекпе-жегі Норберто Гонсалеспен мамыр айында АҚШ-тың Флорида штатындағы Бока Ратон қаласында орналасқан "Boca raton resort & club"-та кездесуі. Майталмандар WBO NABO және WBA Inter-Continental вакантты титулы үшін таласты. Қанаттың 24-ші кездесуі өт­кен кеште Жанқош Тұраров 21-ші жеңісіне жетті.

  Жерлесізміз Қазақ жерінде осымен екінші рет жекпе-жек өткізіп отыр. Ол 22-інші кездесуін Алматыда өткізген болатын. 2016 жылдың айтулы оқиғаларының бірі ретінде ес­те қалған, 29 қазан "Алматы аренада" өткен бәсекеде Қанат Ислам қарсыласы Патрик Аллотейді ұпай са­нымен жеңді. Өткен жылдың ең маңызды спорттық оқи­ғасында Қанаттан бөлек, Жанқош Тұраров та бә­секелесі Айсак Ариені (Гана) 4 раундта жайратып салған еді.

   Әрбір жекпе-жегін жастар асыға күтетін Қанат Исламның биылғы алғашқы жекпе-жегі әрі 23-кездесуі ақпан айында Американың Делавэр штаты Уилмингтон қаласында бразилиялық боксшы Робсон Ассиспен жекпе-жек жасаған. Ойын бастала сала жер­лесіміз қарсыласын бір минутқа жетпес уақытта но­каутқа жіберген болатын.

   Өзінің ашық жаттығуы аясында Қанат Ислам тілшілерге берген сұхбатында "Біздің жаттығу лагеріміз керемет болды. Өз-өзіме сенімдімін және жеңіске жету­ге дайынмын. Алда болатын жекпе-жекті тағатсыздана күтіп жүрмін. Бұл - менің үйім және мен жеңемін", - деген еді. Айтқаны айдай келді.

    Қанат Исламмен бірге бір ай дайындалған Нұрсұлтан Жаңабаев шыға сала Алекс Сандро Дуартені ұрып құлатты. Нұрсұлтан Жаңабаев ал­ғашқы кездесуінде-ақ WBA чемпиондық белдік­терінің бірін иеленіп, жеңіс тұғырынан көрінді.

Айдар САЙЛАУОВ

 

 

Бейсенбі, 22 Маусым 2017 06:27

Street Workout cпорт алаңы ашылды

| Автор: 

     Street Workout - ашық аспан астында өз дене салмағымен жаттығу жүргізуді қамтитын трендтік спорт бағыты. Негізгі жаттығулар турниктерде, қоссырық­тарда және басқа да спорттық құрылымдарда орын­далады. Бұл бағыттағы спорт алаңы Қызылорда қала­сында да ашылды.

       

      Спорт саңлақтары дүбірлі додалар­да мүдірмей, мүлтіксіз өнер көрсетуі үшін дайындықтарының мықты болуы шарт. Ел намысын қорғайтын дарабоз­дар­дың дараланып, шығар шыңы биік­терде бола бермек. Алайда, бұндай нә­ти­желер жаттығу жұмыстарының үз­дік­сіз орындалып тұруы арқылы көрі­неді. Дайындық өткізетін алаңдар әр спорт саласы бойынша түр-түрге бөлі­неді. Мысалы, мұз айдындарында сыр­ға­нау арқылы ойналатын ойындар мұз тө­сенішін қажет етеді. Ал, допты ай­нала жүгіріп, көк алаңның көркін қыз­дыратын аяқдопшыларға стадиондар ауадай қажет. Бұған қоса былғары қол­ғап шеберлерінің де жөні бөлек. Сол сияқты толып жатқан спорт нысанда­ры­ның Сыр өңіріндегі қауқарын байқап көрдік.

  Қыздардың жұдырықтасып жат­­­­қанын көрсең, көзің үйренісін­кіре­мей қызыға қарайсың. Бойжет­кен­дердің бозбалалардан қалыс қалмай спорттың бұл түрімен ай­на­лысуы мақтауға лайық. Қуана қа­райтыны­мыз да содан. Себебі әлем елдерімен салыстырып қарағанда, қазақстандық қыздардың бокспен айналысуы өте аз. Тек енді-енді қар­қын алып келе жатқаны көңілге медет. Баласын спортқа қия қой­май­тын ата-ана нәзікжандысын тө­белестіріп қойғы­сы келмейді әри­­не, бірақ бізге чем­пиондар ке­рек. Қиындықтың бәрі­нен қай­мық­пай, оңайлықпен қайыс­пас әрі мі­нез­ді батыр қыздар қазақта жоқ емес. Солардың жаңа легі біздің өңір­­де де бастау алып келеді. Жет­кен жетістіктері де жабырқау кө­ңі­лімізге жұбаныш.

   Шаршы алаңда шаршамай, шы­дам­­мен, былғары қолғапты қарсы­ла­сының қақ маңдайына сан мәрте рет соққылай беру ілуде бір кезде­сетін талант. Спортшы қыздар аз бол­­ған­дықтан бәсекелестік төмен екен деп ойлап қалмаңыз. Қызыл­ор­далық бой­жеткендер облыстық ғана емес, республикалық бәсеке­лер­де бақ сынасып бақтары жанып жүр.

   Соның бірі жақында ғана өткен Оңтүстік Қазақстан облысы, Шым­­кент қаласындағы Қазақстан Респуб­ли­касының ІV Жастар спорт ойын­дары. Бұл ойынға Астана, Алматы қала­лары мен еліміздің 12 облысы­нан 100-ге жуық спортшы қыздар қа­тысқан. Дені 1999-2000 жылы туыл­ған жас боксшы қыз­дар. Бұл бәсеке­ден қызылордалық қыздар да қалыс қалмапты. Спорт ойындарында об­лы­сымыздың қыз­дар құрамасы жал­пы­команда­лық есепте үшінші орын­ды қанжығала­рына байлады. Әзірге бұл көрсет­кіш жаман емес.

   Қыздардың жаттықтыру­шыла­ры Бақытбек Құлбаев, Шахноза Исаха­нова, Айдос Өмірбеков және Жәні­бек Аралбаев қыздардың жа­рыс­тағы көрсеткіштеріне дән риза.

   Спорт - түрлі жағынан арнайы мамандан­ды­рыл­ған сала. Сайыстарда жарысу арқылы өз мүм­кін­дік­терін жоғары дәрежеде көрсете білуге жан дүниесін дайындау және дене тәрбиесі ойындарында материалдық әрі рухани байлықтың басты көрінісі. Нақтырақ айтқанда, жарыс әрекетінің, спорт­шыларды жарыстарға қатысуға даярлаудың ерекше нысаны болып табылатын дене шынықтырудың айрықша түрі. Соның ішінде бүгінгі күні салауатты өмір сүрудің нақты көрсеткіші ретінде бұқаралық спорт өз ерекшелігімен көпшілікке жағымды әсер етуде. Бұқаралық спорт - тұрмыс пен еңбек қыз­метіне керек дене қозғалыс дағдыларын дамытып, жетілдіруге және бір қалыпта ұстауға көмектесетін, тұрғындардың әртүрлі әлеуметтік демографиялық тобының мұқтаждығын қанағаттандыратын спорт түрі. Сондықтан да еңбекке жарамды адам спорттың барлық түрі бойынша жаттыға алады. Бұқаралық дене шынықтыру мен спорт тұлғаның жан-жақты дамуына, денсаулықты нығайтуға ықпал ететін адам өмірінің ажырамас бөлігі екені ай­тылып та жүр. Сондықтан олар жалпыға бірдей қол жетімді дене жаттығуларымен тіпті бейімдел­меген жерлерде де шұғылдануға болады.

   Президент Жолдауында қазақстандықтардың кемінде 30 пайызын бұқаралық спортқа тартуды тапсырған болатын. Бұл көрсеткішке жету үшін бү­гінде Қызылорда қаласында нақты істер жүзеге асы­рылып жатыр. Мәселен, жер-жерлерде жаппай ­қ­а­ты­сушыларға арналған спорттық шараларды өт­кі­зуден қызылордалықтар да кенде қалып жатқан жоқ.

  Бұқаралық спортта ең көп ұйымдастырылатын футбол ойыны - қызылордалық аяқдопшылардың күн тәртібіндегі ойындардың бірі. №278 орта мектебінің футбол алаңында қалалық дене шы­нықтыру және спорт бөлімінің ұйымдастыруымен бұқа­ралық спортты дамытып, жандандыру мақса­тын­да өтіп жатқан қала әкімдігі мен "Мұрагер" ко­ман­дасының жолдастық кездесуі сөзіміздің нақты дәлелі.

       "EXPO-2017" халықаралық  көр­месіне орай 7 мамыр "Отан қорғау­шы­лар күні" мен 9 мамыр "Жеңіс күні" мерекелеріне байланысты аула клубы командаларының арасында шағын футболдан қала тұрғындары арасында тартысты ойын өтті. Илья Ильин атын­дағы саябақта өткен ойын екі күнге созылды. Жарысқа негізінен қаладағы аула клу­бы­ның аяқдоп шеберлерінен құралған топтар қатысты. Әрбір ойын халық­ара­лық футбол ұйымының (ФИФА) қол­да­нысындағы ережеге сәйкес өткізілді. Ұзақтығы 10 минут­тан тұратын 2 кезең жарыстағы чем­пиондарды анықтады.

   - Жарыстың негізгі мақсаты - қала тұрғындарының, жастар мен жасөспі­рім­дердің бос уақыттарын тиімді өт­кізу, спорт арқылы достық қарым-қа­тынастарын нығайту және отансүй­гіш­тікке, патриоттық сезімге, ұлттық мә­дениетке тәрбиелеу. Сонымен қатар футбол ойынының деңгейін көтеріп, салауатты өмір салтын насихаттау, тұр­ғындарды бұқаралық спортпен ұдайы айналысуға жағдай жасау,- дейді ұйым­дастырушылар.

    Бұл дүбірлі доданы ұйымдастыру мен басшылық жасауда қалалық дене шы­­нықтыру және спорт бөлімі мен "Қайнар" спорт клубы бе­кіт­­кен төре­шілер  жауапты болды.

    Жарысқа қаланың әр жерінен келген 12 команда қатысты. "Тасбөгет жаста­ры", "КБИ", "Шұғыла", "М.Шоқай", "Қы­­ран", "Взлетка", "Реаль", "Универ­сам", "Арзан базар", "Талсуат", "Шан­хай", "Қызылжарма" сынды топтар бәсе­ке­нің басты орнына таласты. Аяқдоп ше­берлері әдемі ойын өрнегін көрсе­тіп, жанкүйерлер қолдауына ие бол­ды.

   Ойын қорытындысы бойынша ең көп ұпай жинаған топ жеңімпаз атануы тиіс. Екі күнге созылған жарыс қоры­тын­дысы бойынша І орын "Тасбөгет жас­тарына" бұйырды. ІІ орынды "Қыран" командасы алса, ІІІ орынды "Реаль" командасы қоржынына салды.

  Тартысты ойын өрнегін көрсеткен футболшылардың қуаныштарында шек жоқ. Ойынның жеңімпаз топтарына қалалық дене шынықтыру және спорт бөлімінің грамоталары және "Қайнар" спорт клубының кубоктары табыс етілді. Оған қоса қала әкімінің арнайы сыйлықтары беріліп, үздік ойыншы­ларды марапаттады.

Айдар Әділжанұлы

  Шахмат ойыны адамның ойлау қабілетін дамы­тып, ақылдылыққа үйретеді. Оқушылар арасында жетістікке жетіп үлгерген қызылордалық жасөс­пірім туралы мақтанышпен айта аламыз. Бұл сөзі­міз­дің нақты дәлелі Румынияда оқушылар арасын­да шахматтан өткен Әлем чемпионатында Қы­зылорда қаласынан қатысқан Әсел Серікбай Әлем чемпионы атанып, қала тұрғындарын бір қуантып тастады.

  Румынияның Яссыда қаласында оқушылар ара­сында шахматтан өткен Әлем чемпионатында қы­зылордалықтар жемісті өнер көрсетіп, ел мерейін үстем етті. 15 жасқа дейінгі қыздар арасында бақ сынаған Әсел Серікбай еліміздің мерейін үстем еткен болатын. Жас шахматшы швейцар жүйесі бойынша классикадан 9 турдан 8,5 ұпай жинады. Со­нымен қатар 13 жасқа дейін қыздар арасында сын­ға түскен Назерке Нұрғали 9 турдан 7,5 ұпай жинап, Әлем чемпионатының күміс жүлдесін иеленді. Айта кетерлігі, дүбірлі додаға елімізден 33 спортшы қатысып, оның ішінде тек қызылор­далық қос шахматшы ғана жүлделі орындарды ие­леніп, өзге облыстарға қарағанда мықты екендерін тағы бір мәрте дәлелдеді. Жалпы, Әлем чем­пио­на­тына 45 мемлекеттен 670 спортшы шебер­ліктерін сынға салған додада қос спортшымыз енді қыркүйек, қазан айларында Уругвай және Ита­лияда өтетін Әлем чемпионаттарына дайында­лады.

   Қызылордалық спортшы қыздар қала тұрғын­дарының да алдағы уақытта шахматқа қызығушы­лығын оятары сөзсіз. Шахматшы қыздар да ақ пен қараның айқасында өтетін ойында корольдерін құ­лат­­пау үшін жұмыс жасай бермек. Әлем­дік бә­се­ке­де әр елден келген мықтылардың ішінен қы­зыл­ор­да­­лықтардың тағы бір рет топ жарып шығуын күтетін боламыз.

Айдар Сайлауов

 

  Шахмат ойыны адамның ойлау қабілетін дамы­тып, ақылдылыққа үйретеді. Оқушылар арасында жетістікке жетіп үлгерген қызылордалық жасөс­пірім туралы мақтанышпен айта аламыз. Бұл сөзі­міз­дің нақты дәлелі Румынияда оқушылар арасын­да шахматтан өткен Әлем чемпионатында Қы­зылорда қаласынан қатысқан Әсел Серікбай Әлем чемпионы атанып, қала тұрғындарын бір қуантып тастады.

  Румынияның Яссыда қаласында оқушылар ара­сында шахматтан өткен Әлем чемпионатында қы­зылордалықтар жемісті өнер көрсетіп, ел мерейін үстем етті. 15 жасқа дейінгі қыздар арасында бақ сынаған Әсел Серікбай еліміздің мерейін үстем еткен болатын. Жас шахматшы швейцар жүйесі бойынша классикадан 9 турдан 8,5 ұпай жинады. Со­нымен қатар 13 жасқа дейін қыздар арасында сын­ға түскен Назерке Нұрғали 9 турдан 7,5 ұпай жинап, Әлем чемпионатының күміс жүлдесін иеленді. Айта кетерлігі, дүбірлі додаға елімізден 33 спортшы қатысып, оның ішінде тек қызылор­далық қос шахматшы ғана жүлделі орындарды ие­леніп, өзге облыстарға қарағанда мықты екендерін тағы бір мәрте дәлелдеді. Жалпы, Әлем чем­пио­на­тына 45 мемлекеттен 670 спортшы шебер­ліктерін сынға салған додада қос спортшымыз енді қыркүйек, қазан айларында Уругвай және Ита­лияда өтетін Әлем чемпионаттарына дайында­лады.

   Қызылордалық спортшы қыздар қала тұрғын­дарының да алдағы уақытта шахматқа қызығушы­лығын оятары сөзсіз. Шахматшы қыздар да ақ пен қараның айқасында өтетін ойында корольдерін құ­лат­­пау үшін жұмыс жасай бермек. Әлем­дік бә­се­ке­де әр елден келген мықтылардың ішінен қы­зыл­ор­да­­лықтардың тағы бір рет топ жарып шығуын күтетін боламыз.

Айдар Сайлауов

 

Page 1 of 2

Сайт бойынша іздеу

Сауалнама

Күнтізбе

« Қазан 2017 »
Дс Сс Ср Бс Жм Сб Жк
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Серіктестер